Piwnica pod Fortuną w Lublinie, Renesansowa piwnica z polichromiami w Lublinie, Polska.

Piwnica pod Fortuną to izba na pierwszej kondygnacji piwnic w kamienicy Lubomelskich przy Rynku 8 w Lublinie. Ma 7,10 m długości i 2,7 m szerokości, a wysokość sklepienia kolebkowego wynosi 2,45 m; wapienne ściany i sklepienie pokrywa 60,57 m² późnorenesansowej polichromii. Kompozycja składa się z dziesięciu pól obrazowych, z których dziewięć jest czytelnych, otoczonych wicią roślinną.

Malowidła powstały po 1596 roku, a nie w XVII wieku, jak długo sądzono. Siedem scen powtarza ryciny z książki Emblemata saecularia Johanna Theodora i Johanna Israela de Bry, wydanej we Frankfurcie w 1596 roku; dwie inne oparto na miedziorytach Heinricha Ulricha. Wydrapana na ścianie data 1679 wskazuje, że pomieszczenie odwiedzano jeszcze później.

Ściany zawierają przedstawienia Wenus, Amora i bogini Fortuny, motywy, które były powszechne w europejskiej sztuce renesansowej. Te obrazy opowiadają historie o miłości, przeznaczeniu i cnotach, które miały znaczenie dla żyjących tu ludzi.

Odwiedzający mogą zwiedzać piwnicę w ramach wycieczek z przewodnikiem, które odbywają się przez większość dni roboczych. Warto sprawdzić z wyprzedzeniem dostępność wycieczek, ponieważ godziny otwarcia mogą się różnić w zależności od sezonu.

Siedem scen w piwnicy namalowano według rycin z księgi emblematycznej Emblemata saecularia Johanna Theodora i Johanna Israela de Bry, wydanej po raz pierwszy we Frankfurcie w 1596 roku. Dwie inne, w tym Fortuna na kuli, pochodzą z miedziorytów norymberskiego rytownika Heinricha Ulricha. Niemiecka inskrypcja wśród malowideł sprawiła, że niemieckie władze okupacyjne w 1942 roku kazały oczyścić i przemalować polichromie.