Chiesa di San Secondo, Kościół romański w Cortazzone, Włochy.

Chiesa di San Secondo ma neoromańską fasadę zwróconą na południowy wschód, z centralnym portalem o dwubarwnej lunecie, rzędami loggii ze posągami, rozetą i arkadkami pod połaciami dachu. Obok stoi kwadratowa dzwonnica z pięcioma okienkami na każdej ścianie i piramidalną iglicą. Wnętrze to jedna nawa o pięciu przęsłach, z dziesięcioma kaplicami bocznymi pod łukami pełnymi, pilastrami i sklepieniem kolebkowym, zakończona prezbiterium podniesionym o cztery stopnie.

Pierwotna świątynia w Cortazzone powstała prawdopodobnie w pierwszych dziesięcioleciach XVI wieku. Po odbudowie wsi przy zamku oratorium, wówczas pod wezwaniem św. Syrusa, przejęło funkcje parafialne po dawnym kościele San Secondo di Mongiglietto i zostało konsekrowane 27 września 1600 roku przez biskupa Asti Giovanniego Stefano Aiazzę. Kaplice finansowane przez rodzinę Pelletta ukończono przed 1627 rokiem; prezbiterium przebudowano w latach 1742-1749, a w latach 1903-1905 nawę wydłużono o jedno przęsło za nową neogotycką fasadą.

Kościół przez długi czas był poświęcony św. Syrusowi, a dopiero w latach 1742–1749 otrzymał także wezwanie świętych Syrusa i Sekunda, zanim powrócił do samego San Secondo. Kaplice św. Franciszka z Asyżu i św. Karola Boromeusza sfinansowała rodzina Pelletta i ukończono je przed 1627 rokiem.

Kościół jest zwrócony na południowy wschód: neogotycka fasada i wysoka wieża dzwonna stoją przy obszernym placu przedkościelnym, powstałym w latach 1903-1905 po rozbiórce starej plebanii. Wieża, uszkodzona przez trzęsienie ziemi 21 sierpnia 2000 roku, została w ciągu następnych trzech lat wzmocniona i odrestaurowana w górnej części. Wnętrze to jedna nawa o pięciu przęsłach z dziesięcioma kaplicami bocznymi.

Przebudowa z lat 1903-1905 według projektu inżynierów Arnaldo Riccio i Giuseppe Velati Belliniego wyburzyła starą kanonię przed kościołem, przedłużyła nawę o jedno przęsło i wzniosła neogotycką fasadę z wysoką dzwonnicą i rozległym placem. Po trzęsieniu ziemi z 21 sierpnia 2000 r. dzwonnicę wzmocniono konstrukcyjnie i odrestaurowano jej szczyt.