Abbazia di Rambona, Opactwo w Pollenzy, Włochy

Abbazia di Rambona wznosi się w środkowej dolinie Potenzy, w przysiółku Rambona, w gminie Pollenza. Jej niedawno zidentyfikowany karoliński budynek z IX wieku jest jednym z nielicznych zachowanych w Europie przykładów architektury karolińskiej. Krypta, trzy absydy i prezbiterium pochodzą z romańskiej rozbudowy z XI-XII wieku. XIX-wieczna willa zbudowana dla hrabiego Antonelli-Incalzi obejmuje nawę główną, hypogeum i północną kaplicę.

Cesarzowa Longobardów Ageltrude kazała zbudować opactwo w latach 891–898, powierzając zadanie opatowi Olderico; być może zastąpiło ono zniszczony klasztor benedyktyński z VII–VIII wieku. Wcześniej stała tu pogańska świątynia Bona Dea, związana ze źródłem Rio Acqua Salata. W 1443 wojska Francesca Sforzy splądrowały i spaliły opactwo, co zapoczątkowało długi upadek; w 1819 stało się parafią.

Nazwa Rambona pochodzi od Ara Bonae Deae, ołtarza bogini Bony, której kult wody poprzedzał opactwo u ujścia Rio Acqua Salata do Potenzy. W krypcie centralny fresk przedstawia świętego Amico, drugiego opata klasztoru, oswajającego wilka; pielgrzymi na Via Lauretana zatrzymywali się tu, by prosić go o uzdrowienie z przepukliny.

Romańska krypta i przebudowane prezbiterium nadal służą kultowi, a XIX-wieczna willa hrabiów Antonelli-Incalzi wchłonęła nawę główną, hypogeum i północną kaplicę; południowa kaplica stała się kanonią. To czynny kościół parafialny, nie muzeum: szukaj krypty i prezbiterium.

Dyptyk z kości słoniowej zamówiony przez opata Olderico w IX wieku, dziś w Muzeach Watykańskich, przedstawia rzymską wilczycę z bliźniakami u stóp Ukrzyżowanego; motyw ten powtarza się tylko na kościanej szkatułce w British Museum. W prezbiterium stoi gipsowa kopia.