Bazylika San Nicola w Tolentino, Bazylika mniejsza w Tolentino, Marche, Włochy

Bazylika San Nicola da Tolentino to kościół w Tolentino w Marche, z płaską trawertynową fasadą podzieloną na dwie strefy: niżej trzy portale, środkowy gotycki z lat 1432–1435 autorstwa Nanniego di Bartolo z reliefem św. Jerzego i smoka, wyżej rozeta. Wnętrze nakrywa złocony drewniany strop kasetonowy wykonany przez Filippo i Piero da Firenze w latach 1605–1628.

Wzniesiona między XIII a XIV wiekiem jako kościół San Giorgio, w 1476 została poświęcona Mikołajowi z Tolentino, który spędził około trzydziestu lat w sąsiednim klasztorze augustianów i zmarł tam w 1305 roku. Dolną część fasady przebudowano w 1630 roku według projektu Florinda Orlandiego, a górną kondygnację ukończono w 1757 roku za sprawą Giovanniego Andrei Ascaniego. W 1783 roku Pius VI breve Supremus Ille ustanowił ją pierwszą formalnie kreowaną bazyliką mniejszą.

Bazylika poświęcona jest świętemu Mikołajowi, figurze centralnej dla tożsamości religijnej miasta. Odwiedzający mogą obserwować, jak czci się go poprzez ozdobione kaplice i dzieła sztuki rozmieszczone w całym budynku.

Cappellone di San Nicola otwiera się na wirydarz, a kaplica Sante Braccia, do której prowadzi XVII-wieczny portal, została odbudowana w 1670 r. dla pielgrzymów. Po trzęsieniu ziemi w 2016 r. kościół częściowo otwarto 16 grudnia 2018 r., a nawa znów służy mszy; Cappellone otwarto ponownie 10 września 2026 r. Ciało świętego spoczywa w krypcie zbudowanej w 1932 r.

Ciało świętego odnaleziono w 1926 r. i złożono w krypcie zbudowanej w 1932 r.; Cappellone, gotycka kaplica otwarta na wirydarz, zachowuje wczesnośredniowieczne freski z XIV w. o jego życiu, namalowane kilka dziesięcioleci po jego śmierci w 1305 r.