Castello di Oliveri, Zamek w Oliveri, Włochy

Castello di Oliveri, zwany też Labiri lub Liviri, to fortyfikacja na niewielkim wzniesieniu w Oliveri, w mieście metropolitalnym Mesyna. Góruje nad nadmorską równiną przy Tindari i historycznymi tonnarami, które kontrolowała. Źródła nie wspominają dziedzińca ani wieży aragońskiej; poświadczają warownię od XII wieku.

Zamek, nazwany Labiri przez geografa Idrisiego, wzniesiono w XII wieku z inicjatywy wielkiego hrabiego Rogera i udokumentowano po 1145 roku. Jako lenno między Secrezia di Patti a Vallo di Milazzo przeszedł do rodów Gioeni i Ardoino; w 1622 roku Vincenzo La Grua Talamanca posiadał zamek, tonnarę i trappeto. Pobliskie arabskie umocnienie Belvedere (1038-1043) służyło jako więzienie.

Nazwa występuje w średniowiecznych formach Labiri, Liviri i Liveri; arabski geograf Idrisi, piszący dla Rogera II po 1145 r., opisuje Labiri jako piękne casale z wielkim zamkiem nad brzegiem morza, domami, dobrą ziemią uprawną, całorocznymi strumieniami napędzającymi młyny i portem z obfitym połowem tuńczyka. Zamek i tonnara długo pozostawały w tych samych rękach, przechodząc przez małżeństwo z Gioenich na Ardoinów w 1542 r. i jako posag do Francesca Ardoino w 1608 r.

Zamek wznosi się na niewielkim wzniesieniu nad Oliveri, przy drodze prowadzącej ku przylądkowi Tindari; z wioski dociera się do niego pieszo. Źródła nie podają godzin otwarcia ani zwiedzania z przewodnikiem, więc przed wejściem warto zapytać na miejscu. Położenie góruje nad historycznymi tonnarami i morskim podejściem poniżej.

Zamek kontrolował historyczne tonnary poświadczone w epoce arabsko-normańskiej; w 1398 r. Raimondo de Xamer posiadał go wraz z położoną niżej tonnarą. Średniowieczna tonnara w Oliveri jest poświadczona w 1148 r., a w 1622 r. Vincenzo La Grua Talamanca łączył w swych rękach zamek, tonnarę i trappeto.