San Leucio, Stanowisko archeologiczne w Canosa di Puglia, Włochy

San Leucio to ruina kościoła z VI wieku w Canosa di Puglia, wzniesionego przez biskupa Sabina na fundamentach świątyni hellenistycznej. Plan jest podwójnym tetrakonchem: zewnętrzny kwadrat z czterema półkolistymi apsydami, wewnętrzny kwadrat z czterema kolumnami i czteroramienny ambit sklepiony kolebkowo. Posadzki zdobią mozaiki geometryczne, w tym mozaika kamyczkowa wykorzystana ponownie ze świątyni.

W tym miejscu od końca IV do połowy III wieku p.n.e. stała świątynia hellenistyczna o etrusko-italskim planie, na wysokim podjum z centralnymi schodami, flankowana dwoma wielkimi telamonami. Po opuszczeniu pogańskiej budowli biskup Sabin kazał w VI wieku wznieść na jej fundamentach kościół pod wezwaniem świętych Kosmy i Damiana, wykorzystując ponownie jej materiały. Uszkodzony prawdopodobnie przez trzęsienie ziemi i odbudowany w tym samym stuleciu ze szkarpami i kopułą, w VIII wieku został na nowo poświęcony świętemu Leucjuszowi, po przeniesieniu jego relikwii z Brindisi do Trani.

Nazwa pochodzi od św. Leucio, któremu kościół poświęcono ponownie w VIII wieku, po przeniesieniu jego relikwii z Brindisi do Trani i rozprzestrzenieniu się jego kultu w okolicy. W zachodniej apsydzie podwyższone prezbiterium z dużym ołtarzem pod cyborium zachowuje mozaiki dwóch pawii zwróconych ku sobie po bokach kwiatu na dużym koszu akantu, motyw rajski ujęty w warkocz.

Dostęp odbywa się poprzez wycieczki z przewodnikiem, które wyjaśniają elementy architektoniczne i kontekst historyczny struktur. Noś wygodne buty i przygotuj się na nierówny teren, ponieważ jest to aktywne stanowisko wykopaliskowe z odsłoniętymi fundamentami i ścieżkami.

Północne ramię obejścia zachowało posadzkę z otoczaków rzecznych, zapewne naprawę nawierzchni wcześniejszej świątyni hellenistycznej, a nie nową mozaikę. Znajduje się na prawo od schodów wejściowych, w absydzie wschodniej.