Rocca di Monfalcone, Średniowieczna twierdza w Monfalcone, Włochy.

Rocca di Monfalcone to późnoantyczna twierdza na wzgórzu za miastem, wzniesiona około 490 roku za Teodoryka Wielkiego. Mury naprawiono i opatrzono przedpiersiem w XV wieku, a w XVI wieku pośrodku zbudowano kwadratową kamienną wieżę do przechowywania prochu. Na szczycie znajduje się obecnie muzeum speleologiczne.

Szczyt wzgórza był zamieszkany już w prehistorii, do dziś widoczne są pozostałości prehistorycznego castelliere. Około 490 Teodoryk, król Ostrogotów, miał wznieść twierdzę po zwycięstwie nad Odoakrem nad Isonzo. W 967 Otton I podarował Monfalcone i rocca patriarchatowi Akwilei; twierdza po raz pierwszy pojawia się w dokumentach w 1289 r. W 1409 r. przeszła do hrabiów Gorycji, a w 1420 r. do Wenecji.

Nazwa „Verruca Montis Falconis” (szczyt góry Falcone) została później skrócona do „rocca”. Od 1968 roku wzgórze powierzono Gruppo Speleologico Monfalconese „Amici del Fante”, założonej w 1948 roku, która prowadzi tam muzeum speleologiczne i organizuje szkolne wycieczki o zjawiskach krasowych.

Na szczyt wchodzi się pieszo; stała wystawa speleologiczna muzeum znajduje się na szczycie, a dyrekcja i laboratoria w mieście, przy Via Valentinis 134. Obiekt odrestaurowano w latach 1950–1955, a od 1968 opiekuje się nim Gruppo Speleologico Monfalconese "Amici del Fante".

Kwadratowa kamienna wieża w centrum powstała po 1525 roku z inicjatywy podesty Giovanniego Diedo, który kazał odbudować twierdzę od fundamentów pod walkę bronią palną i przechowywano w niej proch strzelniczy. Wyryta kamienna tablica nad drzwiami wieży upamiętnia powrót Rocca do Wenecjan.