Santa Maria Assunta, Kościół romański w Stii, Włochy.

Santa Maria Assunta to kościół w Stii, którego zewnętrze zachowało tylko oryginalne ściany boczne; fasada pochodzi z 1777 roku. Wnętrze ma trzy nawy oddzielone monolitycznymi kolumnami z piaskowca o wyrazistym entasis i rzeźbionymi kapitelami, każdy inny. Dzwonnica stoi w połowie długości po prawej stronie.

Dokument z 1017 roku wymienia Plebe S. Marie sito Stagia, kościół, który ludowe podanie przypisuje księżnej Matyldzie Toskańskiej. Około 1150 roku hrabiowie Guidi wznieśli go na nowo nad wcześniejszą budowlą i urządzili obok swoją nekropolię rodową. W 1776 roku rektor Giovan Battista Rampini uzyskał zgodę na rozbiórkę pierwszego z siedmiu przęseł i starej fasady; obecny front powstał w 1777 roku.

Nazwa Stia ma pochodzić od łacińskiego słowa oznaczającego kryte przejście, co nawiązuje do szlaku handlowego wzdłuż Arno. Kościół stoi przy piazza Tanucci, powiększonym w 1776 roku przez rozbiórkę pierwszego przęsła i starej fasady. Ośmioboczna orzechowa ambona między nawami nosi imię Hieronimus i datę 1584.

Kościół stoi przy piazza Tanucci; jego późnoosiemnastowieczna fasada jest wyrównana do placu, a wieża dzwonna wbudowana w prawy bok mniej więcej w połowie długości budowli. Odkryte w latach 1970-1974 pozostałości kolumn etrusko-rzymskich widać przez kraty w posadzce po obu stronach ołtarza głównego.

Każda kolumna w prawej nawie wykazuje odrębne rzezbione kapitele z różnymi zwierzętami i postaciami ludzkimi. Te indywidualne różnice pokazują, jak każdy kamieniarz zostawił osobisty ślad artystyczny na budynku.