Porta Santa Croce, Brama miejska w Padwie, Włochy

Porta Santa Croce to renesansowa brama miejska w południowej części starych murów miejskich Padwy, wybudowana na początku XVI wieku. Ma formę rzymskiego łuku triumfalnego z dużymi kamiennymi pilastrami korynckimi, tarasem z balustradą nad przejazdem i sklepionym wnętrzem z cegły.

Porta Santa Croce zastąpiła bramę Carraresich z 1372 roku, położoną dalej wzdłuż dawnego biegu Bacchiglione i wyposażoną w ośmioboczną wieżę rozebraną w 1787 roku. Obecna brama powstała po oblężeniu Padwy w 1509 roku, w następstwie raportu Andrei Grittiego z 1517 roku i projektów Fra Giocondo; autorstwo planu przypisuje się Sebastianowi Marianiemu da Lugano. Przyległy bastion pochodzi z 1554 roku.

Nazwa Santa Croce, związana z południową dzielnicą i jej kościołem, sięga czasów Carraresich: w 1372 roku Francesco III zwany „Il Vecchio” kazał usypać ziemne wały chroniące południowe i wschodnie borghi, w tym Santa Croce i Ognissanti, przy których pracowali wszyscy obywatele, a w latach 1374–1377 fortyfikacje ukończono w murze. Obecna brama, dzieło Sebastiana Maraniego z Lugano według schematu łuku triumfalnego, powstała po 1517 roku w weneckim systemie bastionowym; na jej zewnętrznej ścianie widnieje kamienna płyta z napisem „MEMORANDUM DI VITTORIO EMANUELE II I LIBERATORI”.

Porta Santa Croce stoi na południowym odcinku szesnastowiecznych murów Padwy, gdzie w 1554 r. dostawiono sąsiedni bastion. Wychodzi ku dawnemu przedpolu, oczyszczonemu na milę po 1509 r., by dostrzec wroga; strona wewnętrzna otwiera się na historyczne centrum.

Projekt bramy autorstwa Sebastiana Maraniego z Lugano nawiązuje do rzymskiego łuku triumfalnego, formy wybranej dla wyrażenia politycznej i militarnej potęgi Wenecji. Sąsiedni bastion dodano w 1554 roku, dopełniając założenie obronne.