Manifattura Tabacchi, Dawna fabryka tytoniu w Rovereto, Włochy.

Manifattura Tabacchi to dawna fabryka tytoniu przy viale Vittoria w Borgo Sacco, dzielnicy Rovereto. Wzniesiona od 1851 roku według projektu inżyniera Latzla z wiedeńskiej dyrekcji robót publicznych, pod kierownictwem Giovanniego Smitha i Giovanniego Rezzoriego, rozpoczęła działalność w latach 1854–1855 z dwoma warsztatami po 220 robotnic. Kompleks kupiła i zrewitalizowała agencja Trentino Sviluppo jako centrum innowacji przemysłowych Progetto Manifattura.

Fabryka powstała w 1854 roku pod administracją austriacką i stała się jednym z największych pracodawców w regionie. Produkcja zakończyła się w 2008 roku, co doprowadziło do przekształcenia terenu w ośrodek technologii zrównoważonej.

Kobiety stanowiły większość załogi, a wiele nowinek społecznych w fabryce zapoczątkowały one same: pierwsze przyzakładowe przedszkole, kasa pożyczek na wypadek nagłych potrzeb oraz pierwszy związek zawodowy, założony w jej murach. Przed 1914 rokiem cygara Virginia były najbardziej znanym wyrobem zakładu.

Kompleks znajduje się przy viale Vittoria w Borgo Sacco, dzielnicy Rovereto. Po zamknięciu w 2008 roku kupiła go i przebudowała Trentino Sviluppo, tworząc Progetto Manifattura, centrum innowacji przemysłowych; w dawnych halach mieszczą się dziś firmy i instytuty badawcze. Warto wcześniej sprawdzić zasady wstępu do poszczególnych budynków, bo teren jest miejscem pracy, a nie muzeum.

Innowacje społeczne zakładu wychodziły często od robotnic, które stanowiły większość załogi: zakładowe przedszkole, kasa pożyczek na wypadek nagłych potrzeb oraz pierwszy związek zawodowy zawiązany w jego murach. W latach rosnącej popularności zakład gościł też prace reklamowe Fortunato Depero, artysty z Rovereto.