Santi Agata e Giorgio, Kolegiata w Santhià, Włochy

Santi Agata e Giorgio to kościół kolegiacki w Santhià, odbudowany w 1836 roku przez architekta Giuseppe Talucchiego na planie bazylikowym z trzema nawami. Przed fasadą stoi wielki neoklasyczny pronaos z religijnymi freskami Luigiego Hartmanna, a po prawej stronie wznosi się masywna romańska wieża dzwonna z cegły z XII wieku. Wnętrze dzielą dwie rzędy wielkich kolumn, a sklepienie zdobi Gloria di Sant'Agata Paola Emilio Morgariego (1862).

Kościół istniał w tym miejscu już w X wieku, a kolegium kanoników działało w XI wieku. Z romańskiej budowli z XII wieku pozostały tylko ceglana dzwonnica i krypta św. Szczepana. Po zniszczeniach wojennych za Sabaudczyków Giuseppe Talucchi odbudował kościół w 1836 roku, nadając mu trójnawowy neoklasyczny plan.

Kościół służy jako główny ośrodek kultu dla katolickiej wspólnoty Santhià, gdzie odbywają się wesela, chrzty i celebracje religijne przez cały rok. Pozostaje centralny dla życia duchowego i lokalnych tradycji miasta.

Kościół stoi przy centralnym placu Piazza Roma w Santhià, kilka kroków od ratusza. Romańska dzwonnica i krypta św. Stefana pod prezbiterium to najstarsze części, których warto szukać. To czynny kościół parafialny, więc wizytę najlepiej zaplanować wokół nabożeństw.

Romańska krypta Santo Stefano pod prezbiterium pochodzi z drugiej ćwierci XII wieku: kolumienki bez zdobionych kapiteli i sklepienia krzyżowe o wyraźnych żebrach. Służyła funkcjom liturgicznym kolegium kanoników. Organy Serassich z 1861 roku, opus 654, mają dwa manuały po 61 klawiszy i pedał z 17 pedałami.