Chiesa di San Giovanni ad insulam, Kościół romański w Isola del Gran Sasso d'Italia, Włochy

San Giovanni ad Insulam to kościół romański wzniesiony między XI a XIII wiekiem na niewielkim wzgórzu nad rzeką Mavone, w pobliżu Isola del Gran Sasso d'Italia. Jego fasada o poziomej linii wieńczącej, podniesiona pod koniec XII wieku, ma gzyms z naprzemiennych arkad ostrołukowych i półkolistych na konsolach, a otwierają ją podwyższony portal, okulus i dwie biforie w stylu apulijskim. Budowla składa się z kościoła i krypty pod prezbiterium.

Zespół klasztorny jest po raz pierwszy poświadczony dekretem papieża Lucjusza II z 19 stycznia 1184 roku, wydanym dla rozstrzygnięcia sporu z 1183 roku między Oderisiem, biskupem Penne, a Senebaldem, opatem San Quirico w Antrodoco. Papież powierzył sprawę kardynałowi Ottaviowi z Santi Sergio e Bacco i Teodinowi, biskupowi Porto. Dokument dowodzi, że zespół istniał już w XII wieku; kościół i krypta powstały między XI a XIII wiekiem.

Zespół należał do opactwa, którego ruiny wciąż otaczają kościół, wpisany do wykazu budowli monumentalnych prowincji Teramo. Dziś wchodzi w skład Valle delle Abbazie, szlaku turystyczno-religijnego obejmującego także Santa Maria di Ronzano, wymienioną razem z nim w tym samym dekrecie papieskim z 1184 roku.

Kościół stoi samotnie na niewielkim wzniesieniu nad rzeką Mavone, w pobliżu Isola del Gran Sasso d'Italia; prowadzi do niego ścieżka od drogi w dolinie Mavone. Budowla należy do szlaku religijnego Valle delle Abbazie, a wokół niej zachowały się ruiny przyległego opactwa. Wnętrze otwiera podwyższony portal główny, do którego prowadzą stopnie.

Kościół nazywany jest też San Giovanni al Mavone, od rzeki, nad którą góruje. Miejscowi historycy Vincenzo Balzano i Ignazio Carlo Gavini spierali się o kryptę: Balzano widział w niej kościół sprzed roku 1000, później objęty murami; Gavini — część jednego projektu wznoszonego etapami.