Porta Caelimontana e Porta Querquetulana, Starożytne bramy miejskie na wzgórzu Celius, Rzym, Włochy.

Porta Caelimontana i Porta Querquetulana były dwiema bramami w Murze Serwiana po wschodniej stronie wzgórza Celiańskiego w Rzymie; zachowała się tylko zachodnia, Porta Caelimontana. Jej bloki tufowe są nadal częściowo widoczne po prawej, podczas gdy obecny łuk trawertynowy, znany jako łuk Dolabelli i Sylana, zastąpił bramę w 10 r. n.e. Łuk stoi na początku Via San Paolo della Croce, na trasie starożytnego Clivus Scauri.

Zachowana brama, zachodnia Porta Caelimontana, została odrestaurowana w epoce Augusta. W 10 r. n.e. łuk z trawertynu zastąpił starą bramę z bloków tufu, częściowo widocznych po prawej, na mocy dekretu senatu za urzędujących konsulów, o czym informuje tablica na attyce. Restauracja z 211 r., za Karakalli, sprawiła, że łuk podtrzymywał arkady akweduktu Nerona.

Nazwa Querquetulana pochodzi z łaciny i oznacza lasy dębowe, przypominając o zalesionym terenie, który niegdyś pokrywał Wzgórze Celiańskie. Odwiedzający, którzy przyjrzą się zachowanemu łukowi, mogą nadal odczytać inskrypcje z nazwiskami urzędników, którzy sfinansowali jego budowę.

Zachowany łuk jest widoczny z poziomu ulicy i można go oglądać z zewnątrz bezpłatnie. Ponieważ znajduje się na Wzgórzu Celiańskim, odwiedzający przybywający z niżej położonych części Rzymu powinni liczyć się z krótkim podejściem pod górę.

Zakonnik o imieniu Jan z Mathy mieszkał w małej izbie nad łukiem od 1209 roku aż do swojej śmierci w 1213 roku. Jego obecność tam pokazuje, jak ruiny rzymskie były przekształcane w schronienia dla postaci religijnych długo po tym, jak straciły swoje pierwotne przeznaczenie.