Naviglio della Martesana, System kanałów w Lombardii, Włochy

Naviglio della Martesana to system kanałów w Lombardii, który biegnie od Trezzo sull'Adda do Mediolanu. Droga wodna ma zmienne szerokości i głębokości na całej swojej długości, przechodząc przez miasteczka i tereny wiejskie w drodze do miasta.

Filippo Maria Visconti zatwierdził 3 czerwca 1443 roku projekt kanału przedstawiony przez Catellano Cottę do nawadniania pól i napędu młynów. Prace ruszyły dopiero po edykcie Francesca Sforzy z 1457 roku, który skierował trasę ku Mediolanowi dla żeglugi. Kanał zbudował inżynier Bertola de Nova, a w 1465 roku otworzyła go Bianca Maria Sforza.

Nazwa Martesana pochodzi od hrabstwa, przez które płynie kanał, okręgu utworzonego w późnym okresie rzymskim; początkowo nazywał się Naviglio Piccolo. Woda z Addy napędzała dziesięć młynów zatwierdzonych przez księcia Filippo Maria Viscontiego w 1443 roku, a 75 ujść na lewym brzegu i dziesięć na prawym służyło nawadnianiu. Kanał nie jest już żeglowny.

Holownik biegnie wzdłuż całych 38,7 km kanału od Concesa poniżej Trezzo sull'Adda do Mediolanu, ale kanał nie jest już żeglowny. W Mediolanie od 1968 roku znika pod ziemią przy Cassina de' Pomm, na rogu Via Melchiorre Gioia. Woda ma 0,5–1 m głębokości, a kanał 9–18 m szerokości.

Ujęcie w Concesa sąsiadowało z 268-metrowym przelewem z pięcioma upustami i 29 wrotami, który ograniczał dopływ podczas wezbrań Addy. Wodę do nawadniania pobierano przez 75 otworów na lewym brzegu i dziesięć na prawym. Przelew z dwunastoma wrotami odprowadzał nadmiar do Redefossi.