Nagarjunakonda, Buddyjskie stanowisko archeologiczne w dystrykcie Palnadu, Indie

Nagarjunakonda to stanowisko archeologiczne na wyspie w zbiorniku Nagarjuna Sagar, w dystrykcie Palnadu, Andhra Pradesh. Odkryte ceglane pozostałości obejmują stupy, wihary, czajtje i sanktuaria hinduistyczne, a wśród luźnych fragmentów murów na piaszczystym gruncie widać tarasowy ceglany mur i stopniową platformę. Na wzgórzu znajduje się około 14 dużych replik ruin i muzeum.

Vijayapuri, pierwotna nazwa tego miejsca, rozkwitło po upadku Satavahanów, gdy król Ikszwaku Waszisztiputra Czamamula założył tu stolicę w pierwszej ćwierci III wieku. Monety i inskrypcje wymieniają czterech królów Ikszwaku, a królowe i buddyjskie świeckie wyznawczynie, jak Bodhishri i Chandrashri, fundowały budowle. Ostatnia znana inskrypcja Ikszwaku pochodzi z około 309 roku; później miejsce podupadło, a w 1515 roku Krishnadevaraya zdobył jego wzgórną twierdzę.

Muzeum wystawia rzeźby buddyjskie, napisy i elementy kamienne odkryte podczas wykopów w obszarach, które później zostały zalane. Odwiedzający mogą zobaczyć dzieła sztuki i pisemne zapisy z tego starożytnego ośrodka nauki.

Odwiedzenie Nagarjunakonda wymaga przejazdu promem z lądu przez jezioro Nagarjuna Sagar. Łodzie regularnie wyruszają z brzegu i stanowią główny sposób dostania się na wyspę.

Ratownicze wykopaliska w latach 1954–1960 pod kierunkiem R Subrahmanyama ujawniły zabytki od wczesnej epoki kamienia po XVI wiek. Na wzgórzu zbudowano następnie około 14 dużych replik odkopanych ruin oraz muzeum. Rzeźby z tego stanowiska znajdują się dziś w muzeach w Delhi, Chennai, Kolkacie, Paryżu i Nowym Jorku.