En Esur, Stanowisko archeologiczne w północnym Izraelu

En Esur to stanowisko archeologiczne na północnej równinie Szaron, przy wylocie Wadi Ara, około 1 km na wschód od moszawu Ein Iron. Składa się z Tel Esur, tellu o powierzchni około 28 dunamów i wysokości 7–11 m, mniejszego wzgórza na południowym wschodzie oraz otaczających pól, pod którymi odkryto duże miasto z wczesnej epoki brązu. Dwa źródła, 'En Esur (lub 'En Arubot) i jedno bez nazwy, leżą na wschód i południowy zachód od tellu.

Tell był zamieszkany od neolitu ceramicznego; pod późniejszymi warstwami leży licząca 7 000 lat wioska wczesnego chalkolitu z otwartą przestrzenią kultową. Około 3000 r. p.n.e. stało tu ufortyfikowane proto-miasto liczące szacunkowo 5 000–6 000 mieszkańców, największe w regionie, większe niż Megiddo i Jerycho. Odkryte w 1977 r. przy kopaniu zbiornika wodnego, jego rozmiar uświadomiono sobie w 1993 r.; wykopaliska w latach 2017–2019 przed budową węzła drogi 65 odsłoniły domy, ulice i budowle publiczne.

Arabska nazwa Tell el-Asawir znaczy „wzgórze bransolet”, a hebrajska pochodzi od źródła 'En Esur przy tellu. Wykopaliska z lat 2017–2019 ujawniły ceramikę, figurki i narzędzia z miasta wczesnego brązu oraz świątynię zbudowaną około 2000 lat przed resztą osady. Badacze nazwali to miejsce „Nowym Jorkiem wczesnego brązu”.

Stanowisko leży przy wylocie Wadi Ara, około 1 km na wschód od moszawu Ein Iron, a droga 65 przecina je. Nie ma oznakowanych ścieżek ani udogodnień dla zwiedzających; dostęp odbywa się pieszo po nierównym terenie. Dwa źródła, En Esur i jedno bez nazwy na południowy zachód od tellu, to jedyne źródła wody; zabierz własny zapas i ochronę przeciwsłoneczną.

Arabska nazwa Tell el-Asawir oznacza „wzgórze bransolet”. Tell wznosi się od 7 do 11 metrów nad równiną i zajmuje około 28 dunamów; towarzyszy mu drugie, nienazwane wzniesienie na południowym wschodzie oraz dwa źródła: 'En Esur (zwane też 'En Arubot) na wschodzie i nienazwane na południowym zachodzie.