Odysseus Cave, Jaskinia morska na południowym wybrzeżu Mljet, Chorwacja

Jaskinia Odyseusza, zwana też Jama, to owalna jaskinia morska o średnicy kilkudziesięciu metrów na południowym wybrzeżu Mljetu, przy Babino Polje. Zapadnięte sklepienie sprawia, że od strony lądu wygląda jak wielka dziura w ziemi, a dno wypełnia morze. Tunel długi na około 20 m, szeroki na 4–5 m i wznoszący się tylko 1–1,5 m nad wodą prowadzi do niej z otwartego morza; woda ma tam 8–10 m głębokości. Z powodu wysokich skał światło dzienne nigdy nie dociera do wnętrza.

Przez wieki marynarze i rybacy w tej części Adriatyku korzystali z jaskini jako naturalnego schronienia, wykorzystując wejście tunelowe do cumowania łodzi wewnątrz. Związek z Odyseją Homera pojawił się później i nadał jaskini nazwę, która rozprzestrzeniła się daleko poza wyspą.

Nazwa pochodzi z Odysei Homera: miejscowi uważają Mljet za starożytną Ogygię, gdzie nimfa Kalipso przetrzymywała Odyseusza przez siedem lat. Wskazują na gaje oliwne i winnice rosnące tuż obok miejsca katastrofy, tak jak opisuje Homer. Dziś legenda przypisywana jest częściej Malcie niż Mljetowi.

Do środka wchodzi się wpław lub małą łodzią przez tunel długości około 20 metrów, którego morski wlot ma 4–5 metrów szerokości, lecz wznosi się tylko 1–1,5 metra nad wodą, przy głębokości 8–10 metrów. Od strony lądu prowadzą bardzo strome, prowizoryczne schody. Światło dzienne nigdy nie dociera do samej Jamy: spektrum barw pojawia się na morzu w południe latem, nie w środku.

Żaden dowód historyczny nie łączy Mljetu z Odyseją Homera, a badacze traktują to powiązanie jako późniejszy wymysł, a nie udokumentowany fakt. Nazwa najprawdopodobniej rozpowszechniła się przez opowieści podróżników szukających miejsca związanego ze starożytnym poematem.