Gallo-Roman theatre of Sanxay, Teatr rzymski w Sanxay, Francja.

Teatr antyczny w Sanxay to budowla widowiskowa oparta o wklęsły brzeg rzeki Vonne, o średnicy zewnętrznej 88,60 m i prawie kolistej orchestrze o średnicy 37,80 m. Cavea, której średnie nachylenie w osi wynosi 40%, spoczywa na zakrzywionych murach z wapienia w opus vittatum, wzniesionych wprost na skale; dźwigały one drewniane ławy, poświadczone gwoździami znalezionymi podczas wykopalisk. Cavea wykracza poza półkole, a żaden budynek sceniczny nie zamyka tyłu sceny.

Data budowy jest niepewna, szacowana między połową I a III wieku. Miejsce zostało stopniowo opuszczone w III i IV wieku, być może po pożarze. Pierwszymi dużymi wykopaliskami kierował belgijski archeolog Camille de La Croix w latach 1881–1883, a w 1882 roku szczątki zostały sklasyfikowane jako zabytki.

Teatr należy do grupy mieszanych budowli galo-rzymskich, spotykanych wyłącznie w Galii, głównie w wiejskich sanktuariach, których układ pozwalał na różnorodne widowiska. Otwiera się na północny zachód ku budowlom kultowym sanktuarium po drugiej stronie rzeki Vonne, w tym ku tholosowi zaginionemu w XIX wieku. Na skraju orchestry, naprzeciw cavei, stoi budowla wysoka najwyżej na metr, zapewne podstawa ołtarza lub małej świątyni.

Orchestra leży zaledwie metr powyżej średniego poziomu rzeki Vonne, płynącej niemal u stóp teatru, i po ulewnych deszczach bywa zalewana. Średnie nachylenie cavei wynosi 40%, a dwa główne przejścia mają 4 m szerokości; warto zarezerwować czas na obejście całego obiektu. Do ruin dochodzi się od przysiółka Herbord.

W orcheście bije źródło, ale wykopaliska nie ujawniły żadnego urządzenia do jego ujęcia. Przy krawędzi orchesty naprzeciw cavei stoi niewielka konstrukcja o wysokości najwyżej metra, uważana za podstawę ołtarza lub małej świątyni.