Excisum - Eysses, Stanowisko archeologiczne w Villeneuve-sur-Lot, Francja.

Excisum to stanowisko galorzymskie 1,5 km od Villeneuve-sur-Lot. Jego zachowanym reliktem jest okrągła wieża z drobnego kamienia, o murach grubości 1,1 m, średnicy wewnętrznej około 11 m i zachowanej wysokości około 10 m. Wykopaliska odsłoniły też absydę kurii i galerie sklepów wokół dziedzińca ze świątynią poświęconą Marsowi.

Osada była zamieszkana od II wieku p.n.e. na terytorium Nitiobrogów, przy skrzyżowaniu dróg protohistorycznych. Rzymskie miasto Excisum zbudowano między panowaniem Tyberiusza i Hadriana, na przecięciu szlaków Agen–Périgueux i Cahors–Bordeaux. Od III wieku stopniowo podupadało, prawdopodobnie wskutek pierwszych najazdów germańskich.

Według J.-R. Marboutina nazwa Excisum pochodzi od ad excisum fluvium, „przy przecięciu rzeki”, a nie od skrzyżowania dróg. Odkryte sanktuarium obejmowało świątynię poświęconą Marsowi, a absyda kurii wychodziła na galerie sklepów wokół dziedzińca. Znaleziska pokazywane są w muzeum w dawnym prezbiterium Saint-Sernin.

Muzeum z odkryciami archeologicznymi znajduje się w dawnym domu parafialnym w odległości około 1,5 kilometra od centrum miasta i jest dostępne pieszo lub samochodem. Zaplanuj czas zarówno na oglądanie eksponatów, jak i na eksplorację samej wykopaliska.

Archeolodzy odkryli specjalistyczne warsztaty do obróbki brązu podczas wykopalisk w 1971 roku, co ujawnia, że to miejsce było ważnym ośrodkiem produkcji. Te odkrycia oferują rzadkie wglądy w operacje przemysłowe Cesarstwa Rzymskiego z tamtej epoki.