Église Sainte-Foy de Morlaàs, Kościół romański w Morlaàs, Francja.

Église Sainte-Foy de Morlaàs to kościół romański, którego portal jest dziełem romańskim z rzeźbionym tympanonem w stylu langue d'oc: Chrystus w majestacie otoczony przez 24 starców Apokalipsy, a w archiwoltach Dwunastu Apostołów. Szara i brązowa kamienna fasada ma portal w pełnym łuku z kilkoma archiwoltami, a powyżej poziomy gzyms, okrągły panel i dwa łukowe otwory z dzwonami.

Centulle V, wicehrabia Béarn, ufundował kościół w latach 1079–1088 w Bourg-Mayou, po tym jak papież Grzegorz VII unieważnił jego małżeństwo z Gislą z powodu pokrewieństwa; fundacja była aktem poddania się Rzymowi. W 1079 przekazał budowlę opactwu w Cluny. Gaston IV potwierdził na jego ołtarzu For de Morlaàs. W 1569 protestanci spalili kościół; katolicy odzyskali go dopiero w 1636.

Kościół jest poświęcony świętej Foy, dziewicy umęczonej w Agen w III wieku; jej posąg-relikwiarz znajduje się w Sainte-Foy de Conques w Aveyron, nie tutaj. Około 1080 roku Gaston IV uroczyście potwierdził na ołtarzu Sainte-Foy akt For de Morlaàs, źródło zwyczajów Béarn, w otoczeniu żony Talèse i syna Centulle'a. W latach 1570–1620 protestanci zabraniali katolikom wstępu; odzyskali oni kościół dopiero w 1636 roku.

Odwiedzający mogą wejść do kościoła w godzinach dziennych, aby zobaczyć rzeźbione dekoracje i układ wnętrza, przy czym światło poranku zapewnia najlepsze warunki do obserwacji szczegółów portalu. Zaleca się noszenie skromnego stroju i okazywanie szacunku dla wszelkich nabożeństw odbywających się w pomieszczeniu.

Romańska krypta pod chórem to część budowli, która najlepiej przetrwała pożary z 1520 i 1569 roku. Jej mury pochodzą z kampanii budowlanej z końca XI wieku rozpoczętej za Centulle'a V, zanim dziewiętnastowieczne restauracje prowadzone przez Lafollye'a i Boeswillwalda przekształciły górny kościół.