Saint Ayoul Church, Kościół w Provins, Francja

Kościół Saint-Ayoul to gotycka świątynia w dolnym mieście Provins, przy rue Abélard, zbudowana z jasnobeżowego kamienia i nakryta czerwonobrązowym dachem. Fasada ma duży trójkątny szczyt nad ostrołukowym portalem z kilkoma uskokami, rzeźbionymi postaciami i szarymi podwójnymi drzwiami, trzy ostrołukowe okna z ciemnym maswerkiem w rzędzie oraz smukłą latarnię dachową z krzyżem. Wnętrze: jasne tynkowane ściany i wiązkowe kolumny dźwigają ostre łuki i sklepienia nad środkową nawą z prostokątnych płyt kamiennych między ławkami, a na końcu stoi wysoki ciemny drewniany ołtarz i wisi okrągły żyrandol.

Kościół powstał jako świątynia po odkryciu świętych relikwii pod koniec X wieku, co skłoniło do budowy tego budynku prioratu. Regionalny hrabia odegrał ważną rolę w rozbudowie tego miejsca w XI wieku, czyniąc je ważnym punktem dla pielgrzymów.

Nazwa odnosi się do świętego Aigulphe'a z Lérins, zwanego Ayoul, którego relikwie biskup Troyes Sevin wydobył tu w 996 roku za sprawą objawienia; potem nastąpiły uzdrowienia, a w 1048 roku założono priorat benedyktyński. Plac przed kościołem gościł pierwsze jarmarki Provins. XVI-wieczna rzeźba przedstawia świętego jako cephalophorę.

Kościół stoi przy rue Abélard w dolnym mieście, niedaleko terenów średniowiecznych targów. Wejście prowadzi przez fasadę zachodnią; transept wpisano do rejestru w 1862 r., nawę w 1909 r., a chór, kaplicę i dzwonnicę w 1913 r. Część dawnego krużganka zamieniono na mieszkania, więc zwiedza się tylko kościół.

W wyposażeniu znajduje się szesnastowieczna alabastrowa Wniebowzięta z pozłacaną polichromią, w otoczeniu dwóch aniołów muzykujących, jeden z organami przenośnymi, drugi z lutnią; replika stoi w kościele Saint-André w Saint-André-les-Vergers w departamencie Aube. Kościół przechowuje też szesnastowiecznego świętego Ayoul jako cefalofora, trzymającego własną głowę.