Église Notre-Dame de Bar-le-Duc, Kościół romański w Bar-le-Duc, Francja.

Église Notre-Dame de Bar-le-Duc jest kościołem romańskim zbudowanym z zaokrąglonymi łukami i grubymi kamiennymi murami. Witraże w kolorach filtrują światło naturalne, tworząc kolorowe odbicia na powierzchniach kamienia.

W 1088 roku hrabina Zofia z Baru ufundowała benedyktyńskie priorstwo w miejscu wcześniejszego sanktuarium maryjnego. Kościół zbudowano w XI i XII wieku w stylu romańskim, według planu opactwa Saint-Mihiel. W 1383 roku książę Robert I przebudował nawę, a wieżę południową zwieńczono ołowianym hełmem o wysokości 41 m. Uderzenie pioruna 14 marca 1619 roku zniszczyło hełm i stopiło sześć dzwonów; wieżę rozebrano i zastąpiono obecną wieżą bramną, ukończoną w latach 1743–1744. Od 19 lutego 1981 roku kościół jest klasyfikowany jako zabytek.

Parafią opiekowali się benedyktyni z założonego w 1088 roku prioratu, a przeora mianował proboszczem dokument Pibona, biskupa Toul. W 1793 roku kościół stał się świątynią Rozumu i gościł uroczystości obywatelskie i patriotyczne. Płaskorzeźbę Wniebowzięcia nad portalem zamówiono u rzeźbiarza Louisa Humberta 21 września 1751 roku.

Kościół stoi w dzielnicy Notre-Dame w dolnym mieście, na prawym brzegu Ornain, w osi rue Bar-la-Ville; główne wejście prowadzi przez osiemnastowieczny przedsionek wieżowy wzniesiony na tej osi. To najstarsza dzielnica Bar-le-Duc, rozplanowana wzdłuż rzymskiej drogi Reims-Metz, dziś rue des Romains. Budowla jest wpisana jako zabytek i można ją zwiedzać poza nabożeństwami.

Wieża południowa miała niegdyś ołowianą iglicę o wysokości 135 stóp (około 41 m), najwyższy punkt miasta. Uderzenie pioruna 14 marca 1619 stopiło sześć dzwonów; iglicy nigdy nie odbudowano, a wieżę rozebrano w 1725 roku. Obecna dzwonnica, rozpoczęta w 1728 roku, została zredukowana do jednej kondygnacji dzwonnej i ukończona w latach 1743-1744.