Fort de Bondues, Muzeum militarne i miejsce pamięci w Bondues, Francja

Fort de Bondues to półzagłębione dzieło systemu Séré de Rivières o trapezowym planie 240 na 150 metrów, otoczone czerwonym ceglanym wałem długości 720 metrów i fosą szeroką na 8 metrów. 1 września 1944 roku Niemcy wysadzili je w powietrze, niszcząc ponad dwie trzecie założenia; odbudowana część mieści Musée de la Résistance. W elewacji wejściowej znajduje się czarna drewniana dwuskrzydłowa brama o zaokrąglonym szczycie pod szyldem „Musée 39-45”.

Zbudowany w latach 1875–1885 jako jeden z dwunastu fortów pierścienia Lille w systemie Séré de Rivières, został w 1887 roku krótko przemianowany na Fort Lobau przez ministra wojny Georges'a Boulangera, co jeszcze w tym samym roku cofnął jego następca Théophile Ferron. Okupowany przez wojska niemieckie w latach 1914–1918 i ponownie od 1940 roku, służył jako skład amunicji, zanim od 17 marca 1943 do 1 maja 1944 stał się miejscem egzekucji, gdzie rozstrzelano 68 członków ruchu oporu. Wycofując się, Niemcy wysadzili fort 1 września 1944 roku, niszcząc około dwóch trzecich założenia.

Muzeum Ruchu Oporu w Bondues, mieszczące się w forcie od września 1997 roku, prowadzi gmina wraz ze stowarzyszeniem Souvenir de la Résistance et des fusillés du fort de Bondues. Przedstawia historię 68 członków ruchu oporu rozstrzelanych między 1943 rokiem a wycofaniem się Niemców, należących do organizacji takich jak Voix du Nord, Organisation civile et militaire, Libération Nord czy Alliance, Francuzów, ale też Belgów. Organizowane są tu konferencje, wystawy i lekcje dla szkół.

Fort leży na skraju Route nationale 17 z Lille do Menin, na wysokości 41 metrów. Zachowała się tylko około jedna trzecia budowli, w tym Cour Sacrée, gdzie dokonywano egzekucji, oraz kazamaty pełniące dziś rolę sal muzealnych. Monument aux Fusillés stoi poza fortem przy Avenue du Général de Gaulle.

Pomnik „Monument aux Fusillés du Fort de Bondues” nie stoi w forcie, lecz przy Avenue du Général de Gaulle i wymienia nazwiska 68 rozstrzelanych. W samym forcie miejscem egzekucji jest dziedziniec „Cour Sacrée”, zniszczony przez wybuch 1 września 1944 roku i odbudowany po wojnie.