Citadelle de Calais, XVI-wieczna cytadela w Calais, Francja

Citadelle de Calais to twierdza rozpoczęta w 1564 roku na miejscu średniowiecznego zamku z 1229 roku, na północny zachód od miasta. Jej brama ma dwie kwadratowe wieże z żółtawej cegły z jasnymi narożnikami z kamienia i kamiennymi kulami, flankujące łukowe przejście zwieńczone rzeźbionym kamiennym panelem. Zachował się średniowieczny odcinek murów z wieżami Carrée i Pavée.

Franciszek II nakazał budowę nowej cytadeli na miejscu średniowiecznego zamku z 1229 r., zburzonego wraz z kościołem Saint-Nicolas; kamień węgielny położono w 1564 r., gdy Anglia uznała Calais za francuskie. Brali w niej udział inżynierowie Giacomo Castriotto i Jean Errard, twórca półksiężyca Hermitage przed Porte de Neptune. W kwietniu 1596 r. mieszkańcy schronili się tam przed wojskami arcyksięcia Alberta, lecz wypełniony piaskiem mur padł pod ogniem armat i Calais przeszło do Hiszpanii aż do traktatu w Vervins w 1598 r.

Nazwa cytadeli przypomina średniowieczny zamek w Calais zburzony w 1564 r.; zniszczony na potrzeby budowy kościół św. Mikołaja odbudowano wewnątrz wałów w 1605 r. i służył on do chrztów i ślubów aż do rewolucji, gdy stał się magazynem żywności. Półksiężyc Porte de Neptune zaprojektował inżynier Jean Errard.

Wejście do cytadeli prowadzi przez półksiężyc Hermitage, następnie przez Porte de Secours i Porte de Boulogne. Zachował się średniowieczny odcinek murów miejskich łączący wieżę Carrée z wieżą Pavée, widoczny na miejscu.

Zanim Claude Chappe został przeniesiony do Tour du Guet, przeprowadził w 1816 roku w obrębie cytadeli pierwsze próby swojego telegrafu optycznego. Źródło francuskie datuje te próby na 1816 rok, artykuł angielski umieszcza je przed przeniesieniem, bez podania roku.