Le Puy Cathedral, Romańska katedra na Mont Anis, Le Puy-en-Velay, Francja.

Katedra w Le Puy, Notre-Dame-de-l'Annonciation, zajmuje najwyższy punkt Le Puy-en-Velay, u stóp Rocher Corneille. Jej zachodnia fasada zbudowana jest z jasnych i ciemnych kamieni ułożonych naprzemiennie w trzech strefach: u dołu trzy portale łukowe, wyżej trzy duże okna łukowe i rząd mniejszych arkad zwieńczony dwoma szczytami. Cedrowe skrzydła drzwi mają rzeźbione płyciny i napisy LE BARON, PALAZZEN, PETAL i BENOIT.

Budowa obecnej katedry rozpoczęła się pod koniec V wieku za biskupa Scutariusa, a nie w XI wieku. Kościół z IX wieku został odbudowany w stylu karolińskim w X wieku, a od połowy XI wieku rozbudowany o transept, kopułę i ośmioboczną latarnię. Zasadnicza część budowli pochodzi z pierwszej połowy XII wieku, gdy dodano zachodni przedsionek, drzwi z cedru i wielobarwną kamienną fasadę.

Katedra jest jednym z głównych punktów startowych dla pielgrzymów zmierzających do Santiago de Compostela i ta rola jest nadal widoczna. Przed portalem zbierają się wędrowcy, poprawiają plecaki i stawiają pierwsze kroki na długiej drodze na południe.

Do wejścia zachodniego prowadzą schody wznoszące się z miasta do portyku tuż pod nawą; na górze znajdują się cedrowe drzwi z XII wieku i zachodnia fasada o wielobarwnych pasach. Krużganek i Hôtel-Dieu zajmują północną stronę katedry, a obok wznosi się wieża Saint-Mayol, obniżona w 1948 roku do dwóch dolnych kondygnacji.

Czarna Madonna czczona dziś wewnątrz katedry nie jest oryginalną figurą: wcześniejsza statua została zniszczona podczas Rewolucji Francuskiej, a obecna została wyrzeźbiona w XIX wieku. Powstała na podstawie starych opisów zaginionego oryginału, aby tradycja mogła być kontynuowana.