Panagia Ekatontapiliani church, Cerkiew bizantyjska w Parikii, Grecja.

Panagia Ekatontapiliani to bizantyjski zespół kościelny w Parikii na Paros, zbudowany z jasnobeżowych i szarych bloków kamiennych. Najwyższą część stanowi centralna kopuła z dachem z czerwonej terakoty i małym kamiennym krzyżem; po bokach rozciągają się niższe części z czerwonymi dachówkami. Fasada ma dwukondygnacyjny trójlistny portal z trzema cofniętymi łukami, a na dziedzińcu stoją kolumny i marmurowe fragmenty dawnej fontanny oczyszczenia.

Kościół został założony w 326 roku, gdy Santa Helena odwiedziła wyspę podczas pielgrzymki do Ziemi Świętej. Panowanie cesarza Justyniana w VI wieku przyniosło ważne przebudowy, które ukształtowały jej obecną strukturę.

Nazwa Ekatontapiliani oznacza „kościół stu bram”, lecz doliczono się tylko 99 drzwi; tradycja głosi, że setne pojawi się, gdy Hagia Sophia w Konstantynopolu znów stanie się prawosławna. W kompleksie znajduje się też grób Osii Teoktysty, pustelnicy z IX wieku, która żyła i zmarła w tym kościele.

Do kompleksu wchodzi się przez duże centralne żelazne drzwi prowadzące na dziedziniec; stamtąd naprzeciw zwiedzającego staje dwukondygnacyjna, trójlistna fasada głównej świątyni. Zespół leży w dolnej części Parikii, blisko portu, i można do niego dojść pieszo z nabrzeża promowego. Kilka kaplic i baptysterium stoją osobno od głównej nawy, więc warto zarezerwować czas na przejście między nimi.

Nazwa Ekatontapiliani znaczy „kościół stu bram”, lecz doliczono się tylko 99; według tradycji setna pozostaje ukryta, dopóki Hagia Sophia w Konstantynopolu nie wróci do kultu prawosławnego. Przydomek nawiązuje do „stubramnych Teb”, opiewanych przez Ajschylosa i nazwanych przez Homera.