Fort Komenda, Fort na wybrzeżu Regionu Centralnego, Ghana

Fort Komenda to zrujnowana forteca z czterema bastionami w Komendzie w Regionie Centralnym Ghany, zbudowana w latach 1695–1698 wokół wcześniejszej angielskiej placówki handlowej z 1633 roku. Mury wykonano z surowego brązowego, czerwonego i ciemnego kamienia, a w dolnej połowie wysokiego lewego muru osadzono prostokątny fragment z równych szarych bloków. W prawo ciągnie się niższy mur z rzędem pionowych otworów, a za nim stoi bielony budynek z ciemnym dachem dwuspadowym.

Fort Komenda powstał w latach 1695–1698 wokół starszej angielskiej placówki handlowej z czterema bastionami z 1633 roku. Został opuszczony w 1816 roku po zniesieniu handlu niewolnikami. Przekazany Holendrom w 1868 roku, fort napotkał lokalny opór; holenderska ekspedycja wojskowa przeciw Kwassie-Krom w latach 1869–1870 zakończyła się kosztownym zwycięstwem. Całe holenderskie Złote Wybrzeże, wraz z fortem, zostało przekazane Wielkiej Brytanii 6 kwietnia 1872 roku na mocy traktatu o Złotym Wybrzeżu z 1871 roku.

Nazwa fortu pochodzi od Komendy, miasta, którego handlarze Fante prowadzili na tym wybrzeżu interesy z europejskimi kupcami. Dziś jest to ruina wpisana w 1979 r. na listę światowego dziedzictwa, która wymienia zamki i forty Ghany jako świadectwo atlantyckiego handlu niewolnikami i europejskich wpływów kolonialnych w Afryce Zachodniej. Czterobastionowy plan, wzniesiony wokół angielskiej placówki handlowej z 1633 r., to układ, który zwiedzający może jeszcze prześledzić.

Fort Komenda stoi w miejscowości Komenda w Regionie Centralnym Ghany, krótki przejazd samochodem na zachód od Cape Coast. Miejsce jest ruiną: podłoże jest nierówne i częściowo porośnięte, więc przydadzą się mocne buty. Czterobastionowy plan najlepiej odczytać spoza murów, skąd widać bastiony narożne i usypisko piasku przed nimi.

Fort ustawiono tak, by jego armaty były wycelowane bezpośrednio w pobliski holenderski Fort Vredenburgh, co było celowym posunięciem, które czyniło rywalizację między obiema potęgami fizycznie widoczną. Takie bezpośrednio konfrontacyjne rozmieszczenie było rzadkością na tym wybrzeżu i pokazuje, jak rywalizacja terytorialna znalazła odzwierciedlenie w układzie tych budowli.