St. Anne, Eisleben, Kościół luterański w Eisleben, Niemcy

Św. Anna w Lutherstadt Eisleben to kościół salowy z chórem wschodnim i zachodnim oraz pięciokondygnacyjną wieżą północną z ostrołukowymi oknami maswerkowymi. Chór wschodni jest trójbocznie zamknięty, mniejszy chór zachodni wieloboczny, oba podparte przyporami. Dwukondygnacyjna przybudówka przy południowej ścianie chóru wschodniego mieści na parterze zakrystię ze sklepieniem krzyżowo-żebrowym, a na piętrze emporę książęcą, oświetloną dużym czterodzielnym oknem maswerkowym z witrażami z 1909 roku przedstawiającymi Marcina Lutra i Martina Rinckarta.

Hrabia Albrecht IV założył w 1511 roku nowe górnicze miasto Eisleben i od 1513 roku kazał budować kościół św. Anny dla swoich górników; późnogotyckie wschodnie prezbiterium zostało poświęcone 13 stycznia 1516 roku przez arcybiskupa Albrechta brandenburskiego. Marcin Luter, wikariusz okręgowy saksońskiej kongregacji reformackiej augustianów, odwiedził przyległy klasztor w 1515 i 1516 roku oraz wziął udział w jego konwencie generalnym w 1520 roku. Za sprawą Caspara Güttela od 1518 roku rozchodziła się stąd reformacja, a kościół stał się pierwszym protestanckim kościołem parafialnym hrabstwa Mansfeld. Nawa została dobudowana w latach 1585–1608 za hrabiny Margarety von Mansfeld-Hinterort.

Kościół powstał wraz z nowym miastem górników założonym w 1511 r.; od 1518 r. pod wpływem Caspara Güttela wychodziła stąd reformacja, a św. Anna stała się pierwszym ewangelickim kościołem parafialnym hrabstwa Mansfeld. Renesansowa balustrada z piaskowca przy stallach chórowych zwana jest „kamienną biblią obrazkową”. Od 2019 r. parafia należy do Pfarrbereich Eisleben I z Bischofrode, Helftą i Volkstedt.

Kościół stoi na wzniesieniu w dzielnicy Neustadt; pięciokondygnacyjna wieża północna z ostrołukowymi oknami maswerkowymi wskazuje stronę wejścia. Wnętrze to sala z płaskim stropem kasetonowym, a podwyższona ambona z niebiesko-złotym baldachimem widoczna jest z nawy; ołtarz zamyka absydę. Zapadliska po dawnym ługowaniu spowodowały pęknięcia prezbiterium i nawy, więc część miejsc może być wygrodzona.

Późnogotycki ołtarz szafiasty oddano w 1888 roku do muzeum i wrócił do kościoła w 1920 roku. Renesansowa balustrada stalls chórowych z piaskowca nosi nazwę Steinbilderbibel, czyli kamienna Biblia obrazkowa, ponieważ jej reliefy przedstawiają sceny biblijne jedna po drugiej.