St. Willehad, Groß Grönau, Kościół luterański w Groß Grönau, Niemcy.

St. Willehad to jednonawowy kościół ceglany z połowy XIII wieku. Prostokątne prezbiterium, datowane na wczesny gotyk tuż przed 1230 rokiem, ma sklepienie krzyżowo-żebrowe zdobione kwadratami i rombami, narożne lizeny, fryz oraz szczyt z motywami ślepymi i wschodnią grupą trzech okien. Trójprzęsłowa nawa ma cztery potężne przypory, a szachulcowa wieża zachodnia z ośmiobocznym hełmem została dostawiona między 1698 a 1705 rokiem.

Groß Grönau pojawia się jako „Gronowe” w rejestrze dziesięcin z Ratzeburga z 1230 roku, gdy należało jeszcze do parafii Krummesse; wkrótce potem stało się samodzielną parafią. Ceglany kościół wzniesiono w połowie XIII wieku, a jego prezbiterium z prostym zamknięciem datuje się na wczesny gotyk, krótko przed 1230 rokiem. Sklepienie krzyżowe nawy zawaliło się w nocy z 18 czerwca 1737 roku; następnie podwyższono mury zewnętrzne i wstawiono płaski drewniany strop.

Kościół nosi imię Willehada, misjonarza z VIII wieku, który w 788 roku został pierwszym biskupem Bremy. Wschodnie okno południowe obok ambony zawiera osiem herbów i znaków domowych dawnych właścicieli majątku Tüschenbek, datowanych na 1607, 1608 i 1664, zwieńczonych godłem cechu przewoźników ze Stecknitz. Zachodnie okno północne ufundowano w Niedzielę Wieczności 1955 ku pamięci ofiar wojny; widnieją na nim herby Prus Wschodnich i Zachodnich, Pomorza, Lauenburga i Lubeki.

Kościół stoi na płaskim terenie w Groß Grönau na południe od Lubeki; wieża zachodnia wychodzi na ulicę, a chór z potrójnym wschodnim oknem znajduje się na przeciwległym końcu. Południowy portal chóru otwiera się w nowszej kruchcie. Wnętrze pokazuje płaski drewniany strop i urządzenie z 1934 r.; 17 odkrytych wtedy na nowo krzyży konsekracyjnych wciąż znajduje się na ścianach.

Podczas renowacji w 1934 r. odkryto na nowo i odrestaurowano 17 krzyży konsekracyjnych; pierwotnie było ich prawdopodobnie 18, dwanaście w nawie i sześć w prezbiterium. Najstarsza, zapewne gotycka warstwa krzyża na wschodniej ścianie prezbiterium różni się kształtem i kolorem od obecnej wersji.