Schloss Grafeneck, Zamek pamięci w Gomadingen, Niemcy

Schloss Grafeneck to szeroki, prostokątny budynek z żółtą elewacją i czerwonym dachem z dachówek, w którym znajdują się małe lukarny, położony koło Gomadingen, obok stadniny Marbach. Od frontu widać trzy kondygnacje, a każdy rząd okien otaczają zielone okiennice; na środku parteru znajduje się łukowe wejście z dwuskrzydłowymi drewnianymi drzwiami ze szkłem, zwieńczone małym reliefem. Budynek mieści centrum dokumentacji i miejsce pamięci Grafeneck.

Zamek Grafeneck służył jako ośrodek zagłady od 18 stycznia 1940 roku, gdy w komorze gazowej ukrytej jako łazienka w „garażu” rozpoczęto pierwsze mordy akcji T4; lekarz zakładu wpuszczał tlenek węgla, a zwłoki palono w krematorium. Po ujawnieniu tych wydarzeń Heinrich Himmler doprowadził do zamknięcia ośrodka w grudniu 1940 roku, a mordy kontynuowano w Hadamarze. W 1940 roku w Grafenecku zamordowano 10 654 osoby.

Nazwa Grafeneck nawiązuje do pawilonu myśliwskiego książąt Wirtembergii, wzniesionego około 1560 r. na miejscu średniowiecznego zamku. Od października 2005 r. do miejsca pamięci należy centrum dokumentacji; „garaż” z komorą gazową rozebrano w latach sześćdziesiątych, dlatego dziś ogląda się teren i cmentarz założony w 1930 r., a nie komorę śmierci.

Miejsce pamięci i centrum dokumentacji mieszczą się w dawnym zamku; budynek z komorą gazową, zwany „Garażem”, rozebrano w latach 60. XX wieku, więc nie zachowało się żadne oryginalne pomieszczenie. Zamek leży obok stadniny państwowej Marbach, około 25 km na południowy wschód od Tybingi, między Engstingen i Münsingen. Nadal działa w nim placówka pomocy osobom z niepełnosprawnościami i psychiatrii społecznej, dlatego część budynku jest niedostępna.

Komora gazowa udająca łazienkę z prysznicami znajdowała się w obiekcie zwanym „Garażem”, rozebranym w latach 60. XX wieku; dziś nic go nie upamiętnia. Samariterstiftung, prowadząca tu od 1928 roku dom dla osób niepełnosprawnych, kupiła zamek i w 1930 roku założyła własny cmentarz.