Schloss Leitzkau, Zamek romański w Leitzkau, Niemcy

Schloss Leitzkau to zamek i dawny kompleks klasztorny norbertanów w Leitzkau, części Gommern w Saksonii-Anhalt. Prostokątny zespół powstał z średniowiecznych budynków konwentu; kościół klasztorny przekształcono w kościół zamkowy, rozebrano nawy boczne i chór, a północną wieżę skrócono o połowę. Statius von Münchhausen nadbudował wschodnie skrzydło jako „Althaus” i od 1593 r. wzniósł „Neuhaus” na fundamentach zachodniego skrzydła klasztoru, połączony z późnogotycką prepozyturą czterokondygnacyjną fasadą loggiową z wieżą schodową.

Kościół św. Piotra w Leitzkau, wzniesiony w kamieniu od 1107 roku, pełnił funkcję tymczasowej katedry diecezji brandenburskiej. W 1133 roku osadzono tu klasztor kanoników premonstratensów; jego romańska bazylika, poświęcona w 1155 roku, straciła wiodącą rolę po odbudowie katedry w Brandenburgu. Klasztor rozwiązano w 1535 roku, a w 1564 roku Hilmar von Münchhausen kupił majątek za 70 000 talarów i przekształcił konwent w zamek.

Nazwa Leitzkau przypomina kanoników premonstratensów, którzy osiedlili się tu w 1133 roku; ich klasztor rozwiązano w 1535 roku podczas reformacji. Obecnie miejsce to jest główną siedzibą Kulturstiftung Sachsen-Anhalt, fundacji kultury Saksonii-Anhalt. Dziewięć rękopisów średniowiecznego klasztoru w Leitzkau z XII i XIII wieku przechowywanych jest w Herzog August Bibliothek w Wolfenbüttel oraz w Anhaltische Landesbücherei w Dessau.

Zespół leży w dzielnicy Leitzkau miasta Gommern, w powiecie Jerichower Land w Saksonii-Anhalt. Zamek i dawny kościół klasztorny są wpisane do rejestru zabytków pod numerem 094 41165. Obiekt należy do Kulturstiftung Sachsen-Anhalt, która ma tu swoją główną siedzibę, dlatego część budynków służy jako biura, a nie sale muzealne.

Kościół wiejski św. Piotra, rozpoczęty w 1107 roku, jest prawdopodobnie najstarszym zachowanym kościołem kamiennym na wschód od Łaby, choć mocno przekształconym. Obok stoi konsekrowany w 1155 roku kościół klasztorny „Sancta Maria in Monte”, dziś odrestaurowana ruina: dach pokryto na nowo, nawę i transept ponownie otwarto, południową nawę boczną zrekonstruowano, a jedną z wież zachodnich skrócono do pnia.