Teufelsmoor, Rezerwat przyrody w Osterholz-Scharmbeck, Niemcy.

Rezerwat przyrody Teufelsmoor, oznaczony NSG LÜ 313, zajmuje 1927 hektarów na północny wschód od Osterholz-Scharmbeck i składa się z czterech części, m.in. Günnemoor i Hamberger Moor. Duże obszary dawnych torfowisk wysokich wybierano na różną głębokość, ale przeważnie ich nie uprawiano, dzięki czemu powstały lasy bagienne, moczary i wilgotne łąki. Günnemoor od lat 90. XX wieku jest na dużą skalę ponownie nawadniany, a rowy odwadniające zasypano, wskutek czego dawne ręczne wyrobiska torfu wypełniły się wodą.

Około 1750 roku, pod kierunkiem Moorkommissara J.-Chr. Findorfa, ubodzy osadnicy mogli wydobywać torf jako niezależni kopacze, zwolnieni ze służby wojskowej; kopano kanały odwadniające, wzdłuż których powstały drogi i domy robotników, tworząc wydłużone wsie. Około 1880 roku węgiel zastąpił torf jako paliwo, a przemysłowe wydobycie zakończyło się pod koniec 2012 roku, gdy w Günnemoor nie wydano już nowych pozwoleń. Obszar jest chroniony od 20 kwietnia 2017 roku, a 3 października 2019 roku wchłonął sąsiednie rezerwaty Moor bei Niedersandhausen i Torfkanal und Randmoore.

Nazwa Teufelsmoor oznacza po niemiecku „diabelskie bagno”. Około 1750 roku ubodzy osadnicy pod kierunkiem Moorkommissara J.-Chr. Findorfa kopali kanały odwadniające i budowali wzdłuż nich domy kopaczy torfu, tworząc długie wsie ulicówki; mężczyźni byli zwolnieni ze służby wojskowej. Dolnoniemieckie powiedzenie „Den Eersten sien Dood, den Tweeten sien Noot, den Drüdden sien Broot” przypomina o biedzie w XIX wieku.

Rezerwat składa się z czterech odrębnych części na północny wschód od Osterholz-Scharmbeck, a przez niektóre z nich prowadzą ścieżki. Ścieżka między dawnym obszarem wydobycia torfu w Günnemoor a sąsiednim rezerwatem Torfkanal jest przejezdna tylko od połowy czerwca do końca września; stoją przy niej tablice informacyjne o torfowisku i jego uprawie.

Obszar Günnemoor od lat 90. XX wieku jest na dużą skalę ponownie nawadniany, a przemysłowe wydobycie torfu zakończono tam pod koniec 2012 r., gdy nie wydano kolejnych pozwoleń. Rowy odwadniające zamknięto, wskutek czego stare ręczne wyrobiska torfu wypełniły się wodą. Ścieżka między dawnym terenem wydobycia a sąsiednim rezerwatem Torfkanal jest przejezdna tylko od połowy czerwca do końca września; stoją przy niej tablice informacyjne.