St. Andreas, Kościół luterański w Verden, Niemcy

St. Andreas to jednonawowy późnoromański kościół ceglany z chórem i piaskowcową wieżą od zachodu, wzniesiony w pierwszej ćwierci XIII wieku. Trzy przęsła nawy nakrywają kolebkowe sklepienia krzyżowo-żebrowe, apsydę półkopuła, a zewnętrzne ściany podłużne mają przypory. W okresie późnego gotyku wieżę podwyższono o dwie kondygnacje.

Około roku 1000 stał tu pierwszy budynek z kamienia naturalnego, być może prywatna kaplica biskupa. Obecna późnoromańska świątynia z cegły, z wieżą z piaskowca od zachodu, powstała w pierwszej ćwierci XIII wieku dla założonej przez biskupa Iso w 1220 roku kapituły kanoników. W okresie późnego gotyku wieżę podwyższono o dwie kondygnacje, a od północy dostawiono zakrystię.

Kościół nosi imię apostoła Andrzeja. Chrzcielnica z 1649 roku została ufundowana przez szwedzkiego oficera, a średniowieczny obraz nad ołtarzem, przedstawiający Chrystusa z czterema ewangelistami, odkryto dopiero podczas nowożytnych prac remontowych. Najstarszy z trzech dzwonów wieży pochodzi z XIII wieku, pozostałe dwa odlano w 1958 i 2021 roku.

St. Andreas stoi tuż na południe od katedry w Verden; dochodzi się pieszo przez plac katedralny, kierując się na zachodnią wieżę z piaskowca. Nawę wchodzi się od zachodu, a podwyższone południowe okna z późnego gotyku widać wzdłuż południowej ściany.

Najstarszy z trzech dzwonów wieży pochodzi z XIII wieku, pozostałe dwa odlano w 1958 i 2021 roku. Organy zbudowane w 1981 roku przez hanowerską firmę Emil Hammer mają 13 registrów na dwóch manuałach i pedale, a także tremolo działające na cały instrument i Cymbelstern.