Zwergenhöhle, Naturalny pomnik jaskiniowy w Bielefeld, Niemcy

Zwergenhöhle to jaskinia krasowa na południowej grani Lasu Teutoburskiego, na Jostmeiers Berg w dzielnicy Senne w Bielefeldzie; jest to jedyna naturalna jaskinia na terenie miasta. Ma 11 metrów długości i powstała w wapieniach dolnego turonu formacji Oerlinghausen. Wejście znajduje się na grani, około 50 metrów poniżej wierzchołka o wysokości 260,5 metra.

Julius Wilbrand przeprowadził pierwsze naukowe badanie jaskini około 1887 roku, wkrótce po jej oczyszczeniu, i zmierzył długość 20,80 metra. Materiał osunięty później wypełnił znaczną część wnętrza. Ponowne wykopaliska i pomiary pod koniec XX wieku ustaliły obecną długość 11 metrów.

Nazwa „Zwergenhöhle” oznacza „jaskinię karłów”, ale źródła nie wiążą z tym miejscem żadnej legendy o karłach; to tradycyjne określenie ludowe. Zwiedzający może natomiast zauważyć funkcję jaskini jako schronienia nietoperzy: w 2011 roku po raz pierwszy zamontowano kratę ochronną dla hibernujących nietoperzy, zamykaną od września do maja.

Jaskinia leży poza wyznaczonymi szlakami turystycznymi i nie ma oznakowania, więc trudno ją znaleźć; od szlaku na południowy zachód trzeba pokonać około 120 metrów pod górę. Kratę ochronną, zamontowaną po raz pierwszy w 2011 roku, zamyka się od września do maja dla zimujących nietoperzy. Jaskinia znajduje się na grani, około 50 metrów poniżej szczytu Jostmeiers Berg (260,5 m).

Jaskinia powstała w wyniku rozpuszczenia wapienia przez kwas węglowy w wodzie podziemnej, a nie przez typową warstwę skał. Ten chemiczny proces stworzył niezwykłą formację geologiczną, która wyróżnia się spośród innych jaskiń.