Gipsberg, Wzgórze w okolicy Mellensee, Brandenburgia, Niemcy

Gipsberg to wzniesienie w okolicy Mellensee w Brandenburgii osiągające wysokość niecałych 80 metrów nad poziomem morza. Wieża telekomunikacyjna na szczycie zapewnia odwiedzającym dostępny punkt obserwacyjny z rozległymi widokami na otaczający krajobraz.

Od XII wieku do 1958 r. gips był wydobywany ze zbocza południowego, kształtując przez wieki rozwój gospodarczy regionu. Zbiorniki wydobywcze ostatecznie wypełniły się wodą po zatrzymaniu operacji, tworząc jeziora, które obecnie definiują lokalny krajobraz.

Nazwa pochodzi od gipsu wydobywanego na południowym zboczu od XII wieku do 1958 roku; szwedzkie źródło wywodzi „sper” od słowiańskiego słowa oznaczającego gips. Zachowały się cztery dawne wyrobiska odkrywkowe. U podnóża wzgórza kamień pamiątkowy upamiętnia odwiert nr 1, wykonany tu w latach 1867–1871 do głębokości 1 271,60 m, najgłębszy wówczas na świecie.

Na szczycie stoi udostępniona publicznie 9-metrowa wieża widokowa, z której platformy rozciąga się widok m.in. na Sperenberg i Krummer See. Przez wzgórze prowadzi 12-kilometrowa ścieżka geonaukowa Boden-Geo-Pfad. Kamień pamiątkowy u podnóża upamiętnia „Bohrloch Nr. 1” – odwiert o głębokości 1 271,60 m wykonany w latach 1867–1871.

U podnóża wzgórza, w rejonie drugiego wyrobiska odkrywkowego, w latach 1867–1871 wykonano odwiert o głębokości 1 271,60 m – pierwszy na świecie głębszy niż 1 000 m i najgłębszy do 1886 roku. Po raz pierwszy określono tu stopień geotermiczny, około 3 K/100 m; kamień pamiątkowy upamiętnia odwiert nr 1.