Hardtburg, Średniowieczne ruiny zamku w Euskirchen, Niemcy

Hardtburg to ruina wczesnośredniowiecznego zamku wodnego w Hardtwald na południe od Stotzheim, dzielnicy Euskirchen, na północnym skraju Eifel. Całość wraz z fosą mierzy 155 na 107 metrów; mur obwodowy wysoki na siedem metrów, lecz gruby tylko 60 cm, otacza podzamcze i położony wyżej zamek główny. Most nad fosą prowadzi przez wieżę bramną na podzamcze z budynkami z XVIII i XIX wieku; druga fosa i międzymurze o wymiarach 50 na 40 metrów oddzielają je od zamku głównego, którego bergfried o podstawie 9,5 na 9,3 metra wznosi się na około 20 metrów.

Zamek powstał prawdopodobnie w XI lub XII wieku; jako budowniczego wskazuje się pana von Har(d)t wzmiankowanego od 1105, a pierwsza wzmianka pisemna pochodzi z 1166 roku. W 1205 arcybiskup Bruno von Sayn zdobył zamek i częściowo go zniszczył. Hrabia Fryderyk von Hochstaden przekazał go arcybiskupstwu kolońskiemu w 1246 roku; do 1794 pozostawał siedzibą administracji Amt Hardt. Przedzamcze i zwinger powstały w XIV wieku, a rysunki z 1725 ukazują zamek już w ruinie.

Nazwa Hardtburg łączy staro-wysoko-niemieckie słowa oznaczające las i zamek. Od 1965 roku obiekt jest utrzymywany, a w przedzamczu mieści się dziś państwowa Revierförsterei, leśnictwo. Wieża główna jest otwierana tylko jesienią i zimą, zgodnie z okresami lęgowymi gniazdujących tam ptaków.

Dostęp do samego zamku jest zamknięty od 2015 r. z powodu uszkodzeń ruiny i mostu dla zwiedzających; w lipcu 2025 r. nie wyznaczono daty ponownego otwarcia. Ścieżka okrężna wokół fosy pozostaje otwarta. Na wieżę można wejść tylko w określonych porach jesienią i zimą, zależnie od okresu lęgowego ptaków.

Bergfried przyjmuje gniazdujące ptaki wiosną i latem, czyniąc ruinę cennym siedliskiem dla kilku gatunków. To sezonowe użytkowanie pokazuje, jak opuszczone struktury mogą znaleźć nowy cel w przyrodzie.