Hagendenkmal, Pomnik z brązu nad Renem w Worms, Niemcy

Hagendenkmal to galwanoplastyczna figura z brązu zaprojektowana przez Johannesa Hirta, ustawiona na cokole miejskiego żurawia portowego nad Renem w Worms. Przedstawia Hagena von Tronje wrzucającego skarb Nibelungów do Renu, scenę opisaną w Nibelungenlied. Jest objęty ochroną zabytków jako najważniejsze świadectwo recepcji Nibelungów w Worms na początku XX wieku.

Brązowa galwanoplastyka, zaprojektowana przez Johannesa Hirta, została ustawiona w 1905 roku w Stadtparku; była fundacją Corneliusa Wilhelma von Heyl zu Herrnsheim na planowany tam ogród różany. Stała u północnego podnóża później usypanego Äschebuckel, a w czerwcu 1932 roku przeniesiono ją nad brzeg Renu, na cokół miejskiego Rheinkranu. Uchodzi za najważniejsze w Wormacji świadectwo recepcji Nibelungów na początku XX wieku.

Pomnik przedstawia scenę z Pieśni o Nibelungach: po śmierci Zygfryda Kriemhilda rozdawała skarb Nibelungów, by zyskać stronników; Hagen, obawiając się armii, ukradł go podczas nieobecności króla Gunthera i zatopił w Renie koło Lôche. Brąz ufundował Cornelius Wilhelm von Heyl zu Herrnsheim dla planowanej rozarium w Stadtparku. Od 2021 obok stoi projekt land artu Kriemhilds Rosengarten autorstwa artysty konceptualnego Eichfeldera.

Pomnik stoi na cokole miejskiego żurawia portowego nad Renem w Wormacji, dokąd przeniesiono go w czerwcu 1932 roku. Od katedry dzieli go kilka minut spacerem na północ, wzdłuż promenady nad Renem. Galwanoplastyka z brązu jest wydrążona i cienkościenna, nie jest odlewem pełnym.

Pomnik został pierwotnie umieszczony w innej lokalizacji w parkach miejskich, zanim został przeniesiony na obecne miejsce nad rzeką. To przemieszczenie sprzed niemal wieku pokazuje, jak miasto zmieniało i reorganizowało swoje pomniki w ciągu czasu.