Haus Gartlage, Zabytek architektury w Osnabrück, Niemcy.

Haus Gartlage to dwukondygnacyjny, otynkowany dwór zbudowany pod koniec XVI wieku z piaskowca z Piesbergu, z wysokim dachem czterospadowym i powierzchnią zabudowy 13,5 na 29 metrów. Mury zewnętrzne parteru mają około metra grubości i są częściowo zaopatrzone w strzelnice; na pierwszym piętrze znajdowała się niegdyś sala obejmująca całą szerokość budynku. Do 1964 roku w niszy po stronie południowej stała rzeźba św. Krzysztofa powstała około 1520 roku, przypisywana Mistrzowi z Osnabrücku.

Posiadłość Gartlage została po raz pierwszy udokumentowana w 1190 roku jako własność biskupstwa Osnabrück. Dom kamienny z XIV wieku jest poświadczony jedynie przez fundamenty, położone 120 metrów na zachód od obecnego budynku. W XV wieku posiadłość należała do rodziny von Hake; zachowany dwór zbudowano pod koniec XVI wieku na rdzeniu drugiego kamiennego budynku. Podczas wojny trzydziestoletniej wojska szwedzkie splądrowały i częściowo spaliły posiadłość. W 1683 roku Nikolaus Eberhard von Snetlage podarował ją Gimnazjum Carolinum, którego jezuiccy dyrektorzy używali domu jako miejsca wypoczynku do 1773 roku.

Nazwa Gartlage pochodzi od majątku i przetrwała w nazwie ulicy Gartlager Weg, używanej od 1869 roku, w dzielnicy Gartlage oraz w lesie Carolinger Holz na północny wschód od domu. Sam dom należy do dzielnicy Dodesheide, a nie do Gartlage.

Dwór leży w dzielnicy Dodesheide, na końcu Gartlager Weg; ścieżka (Lange Wand/Gesellenweg) wychodzi od klasztoru Gertrudenberg blisko centrum, mija samotną starą lipę i dochodzi do budynku. Wnętrze, od około 1980 roku podzielone na trzynaście mieszkań, nie jest udostępniane; fasadę ogląda się z ulicy. Przy Haster Weg znajduje się tablica upamiętniająca bunt czeladników z 1801 roku.

Budynek wykonano z otynkowanego piaskowca z Piesbergu, a nie z muru pruskiego. Mury parteru mają około metra grubości i częściowo są zaopatrzone w strzelnice. Do 1964 roku w niszy po stronie południowej stała rzeźba św. Krzysztofa z około 1520 roku, przypisywana Mistrzowi z Osnabrück.