Lieberose Heath, Krajobraz naturalny w Brandenburgii, Niemcy

Wrzosowisko Lieberose to morenowy krajobraz o powierzchni 25 500 hektarów w południowej Brandenburgii, około 90 km na południowy wschód od Berlina i 20 km na północ od Cottbus. Pokrywa się w większości z dawnym poligonem wojskowym Lieberose, długim na 28 km ze wschodu na zachód i szerokim na 12 km z północy na południe, przeciętym drogami B168 i B320. Teren tworzą odkryte piaski i suchy wrzosowisko z rzadkimi krzewami, rzędami sosen i wyższymi drzewami oraz ubogimi w składniki odżywcze torfowiskami i jeziorami.

Pierwotnie las, od XVI wieku częściowo własność hrabiów von der Schulenburg i Houwald, w XVIII wieku wskutek nadmiernej eksploatacji przekształcony w wrzosowisko. Po pożarze lasu w maju 1942 Waffen-SS rozpoczęła budowę poligonu „Kurmark”, a dla siły roboczej utworzono podobóz Lieberose obozu Sachsenhausen. Armia Czerwona przejęła teren w 1945 roku i rozbudowywała go od 1954; do 1992 służył jako strzelnica i poligon manewrowy Układu Warszawskiego. W 1994 Bundeswehra zrezygnowała z dalszego użytkowania, a grunty przeszły na kraj związkowy Brandenburgia.

Nazwa Lieberoser Heide pochodzi od wrzosowiska, które zastąpiło las po jego nadmiernej eksploatacji w XVIII wieku. Lieberose, Peitz, Pinnow i Lamsfeld leżą na tym obszarze lub na jego skraju. Od 2003 r. Förderverein Nationalpark Lieberoser Heide, a od 2005 r. także Interessengemeinschaft Freie Lieberoser Heide zabiegają o udostępnienie pieszym dawnych dróg wojskowych, w tym tras Spreewaldbahn i linii Cottbus–Schwielochsee.

Teren łączy piasek, podmokłe podłoże i otwarte wrzosowisko, dlatego solidne obuwie sprawia, że chodzenie po większości odcinków szlaków jest wygodniejsze. Niektóre części obszaru mogą być trudniej dostępne w zależności od pory roku, warto więc sprawdzić warunki przed wyruszeniem.

Pustynia Lieberose, otwarty piaszczysty obszar o powierzchni około pięciu kilometrów kwadratowych na wschód od drogi B168, uchodzi za największą pustynię Niemiec. Powstała po pożarze lasu w maju 1942 roku i pozostała naga, ponieważ ciężki sprzęt wojskowy do 1992 roku nieustannie wzruszał glebę.