Stadtbahnbögen, Historyczne łuki wiaduktu w Berlinie, Niemcy

Stadtbahnbögen to wiadukt złożony z 731 ceglanych łuków, które niosą podwyższone tory kolejowe przez centrum Berlina, od stacji Schlesischer Bahnhof do Savignyplatz. Przestrzenie wewnątrz funkcjonują jako obszary komercyjne, gdzie firmy identyfikują swoje lokalizacje numerami łuków zamiast tradycyjnych adresów.

Murowany wiadukt powstał w latach 1872–1882 według planów Ernsta Dircksena. Spośród pierwotnych 731 łuków 597 nadawało się do celów komercyjnych, ale przy otwarciu Stadtbahn w 1882 roku wynajęto tylko 58; w 1885 roku było ich 148, a w 1896 już 392. Ciągła numeracja biegła od dworca Schlesischer Bahnhof do dworca Savignyplatz, tuż przed Bleibtreustraße.

Przedsiębiorcy w łukach często wynajmują dwa lub więcej sąsiednich sklepień, a kombinacja „Stadtbahnbogen (Stbbg.) + numer + kod pocztowy + dzielnica” może zastąpić adres pocztowy. Przy stacjach osiedlały się lokale gastronomiczne i małe sklepy żyjące z przechodniów; w pobliżu wiaduktów drogowych często mieściły się stajnie, które z czasem ustąpiły miejsca garażom i warsztatom samochodowym.

Sieć łuków rozciąga się na dużą część miasta i jest łatwo dostępna pieszo, szczególnie wędrując wzdłuż głównych stacji. Większość wejść jest łatwa do znalezienia, a wiele sklepów i lokali jest otwarte w ciągu dnia.

Nie wszystkie łuki od razu znalazły najemców: spośród 453 oferowanych przy otwarciu linii w 1882 roku wynajęto tylko 58. Numeracja biegnie od dworca Schlesischer Bahnhof do Savignyplatz, a niektóre numery powtarzają się z literami, np. 410A, 410B i 410C. W geoportalu Berlina zapisano dziś 456 zachowanych łuków ze współrzędnymi, w zakresie numerów od 041 do 591.