Stadtkirche St. Dionys, Gotycki budynek kościelny w Esslingen am Neckar, Niemcy

Stadtkirche St. Dionys to gotycki kościół po południowej stronie rynku w Esslingen. Jego wieża północna, podwyższona do 59 metrów, i wieża południowa o wysokości 55,5 metra mają różną wysokość; wyższa ośmioboczna iglica środkowa wznosi się nad kwadratową kamienną wieżą z wąskimi oknami łukowymi. Długi rdzawobrązowy dach i wysokie ostrołukowe okna z maswerkiem wychodzą na rynek, a u podstawy wieży środkowej stoi niewielka budowla z zielonym dachem.

Około 700 roku stał tu kościół św. Witalisa, a jego następca z końca IX wieku był wówczas największą kamienną świątynią w głębi Szwabii. Po przekazaniu parafii przez króla Fryderyka II kapitule katedralnej w Spirze w 1213 roku wzniesiono gotycki kościół św. Dionizego: w 1297 roku zastąpiono prezbiterium, około 1300 roku wydłużono nawę ku zachodowi, a około 1320 roku podniesiono wieże do 59 i 55,5 metra.

Siedem okien chóru zachowuje niemal kompletny zespół witraży z początku XIV wieku, jedyny w Niemczech, którego nie zmieniły renowacje z XIX wieku. Pięć okien mieści oryginalne kwatery, ułożone w czterech kolumnach i czternastu rzędach; z cyklu zwierzęcego przetrwało tylko sześć z pierwotnych 24 kwater. W 1942 roku witraże zdemontowano, a po wojnie wstawiono ponownie w porządku zaproponowanym przez Hansa Wentzla, uzupełnionym w 1953 roku piętnastoma nowoczesnymi kwaterami Adolfa Saile.

Kościół stoi po południowej stronie rynku w Esslingen, obok katolickiego Münster St. Paul i Frauenkirche, dzięki czemu wszystkie trzy można zobaczyć podczas jednego spaceru. Wnętrze zdradza widoczne załamanie osi budowli w miejscu, gdzie w 1297 r. dostawiono prezbiterium; płaski drewniany strop i wysokie ostrołukowe okna kształtują nawę.

Kościół przechowuje niemal kompletny zespół witraży z początku XIV wieku, jedyny taki w Niemczech, którego nie zmieniły renowacje i czyszczenie w XIX wieku. Pięć okien chóru zawiera głównie oryginalne kwatery; w 1942 roku witraże zdemontowano, a po wojnie zamontowano ponownie w porządku zaproponowanym przez Hansa Wentzla, uzupełnionym do 1953 roku piętnastoma nowoczesnymi elementami Adolfa Saile.