Bazylika św. Wita w Mönchengladbach, Romańska bazylika mniejsza w Mönchengladbach, Niemcy.

Bazylika św. Wita to kościół romański z masywnym westwerkiem z końca XII wieku, nawą przebudowaną w latach 1228–1239 i gotyckim chórem wzniesionym w latach 1256–1277 według projektu Gerharda von Rile, budowniczego katedry kolońskiej. Budowla z jasnego kamienia ma kwadratową wieżę zwieńczoną stromym dachem piramidalnym i krzyżem oraz wieloboczny chór z wysokimi ostrołukowymi oknami i smukłą ciemną iglicą z pozłacaną chorągiewką.

Arcybiskup Gero z Kolonii założył około 974 roku opactwo benedyktyńskie i ustanowił pierwszym opatem reformatorskiego mnicha Sandrada; kościół służył klasztorowi do jego kasaty w 1802 roku. Około 1100 roku rozpoczęto budowę nowej bazyliki, a pod koniec XII wieku powstał zachowany do dziś potężny westwerk. W latach 1228–1239 wzniesiono nawy, a w latach 1256–1277 mistrz Gerhard, architekt katedry kolońskiej, przebudował prezbiterium w stylu gotyckim; 28 kwietnia 1275 roku kościół konsekrował Albert Wielki.

Kościół przechowuje fragment tkaniny, która według tradycji przykrywała stół podczas Ostatniej Wieczerzy; relikwia spoczywa w złotej skrzynce i jest ukazywana wiernym co siedem lat. Od 1802 roku świątynia służy jako kościół parafialny, a w 1974 roku papież Paweł VI podniósł ją do godności bazyliki mniejszej z okazji 84. Niemieckiego Dnia Katolickiego i tysiąclecia opactwa.

Lokalizacja znajduje się w samym centrum Mönchengladbach, co ułatwia odwiedziny. Odwiedzający powinni przestrzegać standardowych norm zachowania w przestrzeniach religijnych, szczególnie podczas zaplanowanych nabożeństw.

Główną relikwią jest fragment obrusu, który miał okrywać stół podczas Ostatniej Wieczerzy, przechowywany w złotej skrzynce. Wiernym pokazuje się go tylko raz na siedem lat, dlatego odwiedzający widzą zazwyczaj skrzynkę, a nie tkaninę.