Castra Gelduba, Rzymski fort wojskowy w Krefeld, Niemcy

Castra Gelduba to miejsce rzymskiego fortu w dzielnicy Krefeld Gellep-Stratum, na wyniesieniu dolnego tarasu Renu około dziesięciu metrów nad rzeką. Drewniano-ziemny obóz z I wieku przebudowano na kamienny około 150 roku, a około 380 roku otoczono kamiennym wałem z półkolistymi basztami. Naziemnie nic nie przetrwało; pozostałości leżą pod polami Gellep.

Pierwszy fort z drewna i ziemi przeszedł trzy fazy budowy, zanim około 150 roku przebudowano go na kamienny; stacjonowała w nim wtedy Cohors II Varcinorum equitata. Frankowie zniszczyli go po buncie Postumusa w 259 roku i ponownie w 275–276; w czasach tetrarchii odbudowano go tylko z kamiennym wałem, a w 295 roku podniesiono do rangi castrum. Zniszczony kolejny raz przez Franków w 353–355, został odbudowany przez Walentyniana I, a około 380 roku dodano półkoliste wieże i nowe fosy. Pozostał rzymską twierdzą co najmniej do V wieku.

Nazwa miejsca pochodzi od wcześniejszej osady Ubiów; pobliski strumień Mühlenbach wyznaczał granicę między Cugernami na północy a Ubianami na południu. Cmentarzysko było używane do późnego VIII wieku, a od połowy V wieku groby przybierają merowiński charakter: nad bogato wyposażonym pochówkiem wzniesiono tumulus, a wokół chowano innych zamożnych Franków.

Znaleziska archeologiczne z fortu są wystawiane w Museumszentrum Burg Linn, gdzie broń, monety i sprzęt wojskowy opowiadają historię tego miejsca. Muzeum oferuje najlepszy sposób na zrozumienie artefaktów, ponieważ rzeczywiste stanowisko wykopalisk ma ograniczoną widoczność.

Cmentarzysko używano od panowania Nerona (54–68 n.e.) do późnego VIII wieku; przebadano ponad 6000 grobów. W IV wieku orientacja grobów zmieniła się z północ-południe na wschód-zachód, a wyposażenie grobowe zmalało; w połowie V wieku groby przybierają merowiński charakter, a na zachodnim skraju usypano kurhan nad bogato wyposażonym grobem.