Przejście graniczne Helmstedt – Marienborn, Muzeum graniczne w Marienborn, Saksonia-Anhalt, Niemcy

Przejście graniczne Helmstedt–Marienborn znajduje się koło Marienborn na skraju Lappwaldu, a nie w Sommersdorf. Jego 35-hektarowy punkt kontrolny NRD, wzniesiony w latach 1972–1974 około 1,5 km na wschód od granicy, obejmuje budynki kontroli paszportowej, celnej i wojsk granicznych, połączone podziemnym systemem tuneli. Przy jezdni stoi pasiasty szlaban z emblematem gwiazdy.

1 lipca 1945 roku na linii demarkacyjnej między strefą brytyjską a radziecką utworzono punkt kontrolny dla ruchu drogowego i kolejowego. W latach 1972–1974 NRD zbudowała około 1,5 km na wschód od granicy, na szczycie wzgórza, nowe przejście graniczne o powierzchni 35 hektarów, zatrudniające do 1000 osób w kontroli paszportów, cle i wojskach granicznych. Zamknięte podczas blokady Berlina w latach 1948–1949, zostało rozebrane 30 czerwca 1990 roku o północy, dokładnie 45 lat po otwarciu.

Miejsce to Gedenkstätte Deutsche Teilung Marienborn, otwarte 13 sierpnia 1996 i prowadzone przez Saksonię-Anhalt. Wystawy i oprowadzania w byłych budynkach kontrolnych NRD dotyczą kontroli paszportów, ceł i roli Stasi; obok terenu przebiega trasa rowerowa EuroVelo 13.

Do miejsca pamięci prowadzi zjazd z pobliskiego zajazdu; zwiedzanie odbywa się wyłącznie pieszo. Przebiega przez nie trasa EuroVelo 13, Szlak Żelaznej Kurtyny, od 2019 roku szlak kulturowy Rady Europy. Dawna wschodnioniemiecka strefa wyjazdowa została rozebrana przy poszerzaniu autostrady A 2 do sześciu pasów.

Budynki przejścia w Marienborn łączył podziemny system tuneli, o którym wiedziało tylko wąskie grono pracowników. Dzięki niemu jednostki wojskowe i policyjne mogły szybko i niepostrzeżenie dotrzeć do punktu kontrolnego. NRD obserwowała ruch z podwyższonego stanowiska kierowania i mogła podnosić wysuwane zapory na autostradzie.