Roman theater at Mainz, Teatr rzymski w Mainz-Altstadt, Niemcy

Teatr Rzymski w Moguncji to stanowisko archeologiczne w dzielnicy Mainz-Altstadt, gdzie zachowały się fundamenty i sklepienia jednego z największych antycznych teatrów na północ od Alp. Zachowane struktury odtwarzają zarys półkolistego układu ze stopniowanymi trybunami i obszarem scenicznym skierowanym ku szerokiej otwartej przestrzeni.

W Mogontiacum powstał teatr, prawdopodobnie związany z igrzyskami żałobnymi ku czci Druzusa, którego cenotaf, Drususstein, stał 340 m dalej; Swetoniusz wspomina o teatrze w tym miejscu w 39 r. n.e. Kamienny budynek o szerokości 116 m i scenie szerokiej na 42 m mieścił około 10 000 widzów. Gdy w połowie IV wieku przebudowano mury miejskie z użyciem jego kamienia, teatr znalazł się poza obrębem i został rozebrany; od VI wieku jego sklepienia służyły jako katakumby, zwłaszcza dla klasztoru św. Nikomedesa.

Teatr był prawdopodobnie związany z igrzyskami żałobnymi i corocznymi uroczystościami ku czci Druzusa, pasierba Augusta, którego cenotaf stał 340 metrów dalej. Przedstawiciele sześćdziesięciu wspólnot galijskich gromadzili się tu na supplicatio, a Swetoniusz wspomina o teatrze w Mogontiacum w 39 r. n.e.

Teren wykopalisk leży tuż obok stacji Mainz Römisches Theater, przemianowanej w grudniu 2006 roku od nazwy teatru. Widoczne są pozostałości odsłonięte od 1998 roku, dlatego plan jest fragmentaryczny i nie tworzy pełnej trasy. Wykopaliska finansowane są z datków i przez sponsorów oraz wspierane przez wolontariuszy z Moguncji.

Choć teatr był jednym z największych tego rodzaju na północ od Alp, przez wieki leżał pogrzebany i zapomniany pod miastem, aż prace budowlane w XX wieku wydobyły struktury na światło dzienne. Część kompleksu do dziś kryje się pod nowoczesnymi budynkami.