Grugahalle, Hala wielofunkcyjna w Essen, Niemcy.

Grugahalle to wielofunkcyjny budynek o strukturze betonowej położony na krawędzi Botanischer Garten Grugapark w Essenie. Obiekt można dostosować do różnych typów imprez, od koncertów i konkurencji sportowych do konferencji i spotkań biznesowych.

W 1955 roku rada miejska zdecydowała o budowie hali na fundamentach Hali Wystawowej V, wzniesionej w 1927 roku przez Josefa Ringsa dla Kruppa i zniszczonej podczas wojny; słabe podłoże sprawiało, że ponowne wykorzystanie było tańsze niż nowe fundamenty. Budowę rozpoczęto w październiku 1956, a burmistrz Wilhelm Nieswandt otworzył obiekt 25 października 1958. Po modernizacjach w 1988 i 1995 oraz dyskusjach o rozbiórce w latach 90. została wpisana do rejestru zabytków 26 października 2000.

Nazwa sali pochodzi od Große Ruhrländische Gartenbau-Ausstellung z 1929 i 1952 roku. Od 1959 odbywały się tu Essener Jazztage z Ellą Fitzgerald, Oscarem Petersonem i Dave Brubeck Quartet, a w latach 1959–2019 coroczna rewia Holiday on Ice. Pierwsze Lwy Radia Luxemburg wręczono tu 30 kwietnia 1959 roku.

Hala leży na skraju Botanischer Garten Grugapark, obok terenów targowych Messe Essen, i można do niej dojść od strony parku. Wstęp zależy od wydarzeń, dlatego przed przyjazdem warto sprawdzić program. Prace trwają: foyer i kasa zostały ukończone w marcu 2025 r., a remont dużego foyer pod salą koncertową zaplanowano od 2027 r.

Bill Haley and His Comets zagrali 28 października 1958, trzy dni po otwarciu hali, pod okiem ponad 200 policjantów. Po jazzie big bandu Kurta Edelhagena część widzów wstała do tańca, a policja odsyłała ich na miejsca. Po koncercie były połamane krzesła i stłuczone szyby.