Gedenktafel an die Bezwingung des Khanats der Dsungaren, Wojskowa stela pamiątkowa w Mongolküre, Chiny

Ten kamienny monument upamiętniający stoi w górach Gedeng Shan w Xinjiang i nosi napisy w wielu językach. Wyryty tekst dokumentuje ważne podboje wojskowe i relacje między różnymi ludami z tamtej epoki.

Stela upamiętnia noc 14 maja 1755 roku, gdy oficer Qing Ayusi z 22 jeźdźcami zaatakował obóz dzungarski na Gedeng Shan, biorąc do niewoli ponad 7000 ludzi i łamiąc armię Dawaqi. Qianlong nakazał wzniesienie pomnika; rytowanie rozpoczęto po 1755 roku i ukończono w 1762 pod nadzorem ilińskiego radcy Agui. W 1882 roku, podczas negocjacji traktatu ilińskiego, Changshun argumentował, że kamień wyznacza terytorium chińskie, i utrzymał górę w granicach Chin.

Nazwa monumentu pochodzi od góry Gedeng Shan, co po mongolsku znaczy „kość potyliczna”. Według Qinding Huangyu Xiyu Tuzhi od chwili jego wzniesienia wysyłano tam wiosną i jesienią urzędników, by składali ofiary. Chiński tekst to rymowany utwór czteroznakowy autorstwa cesarza Qianlonga, z którego przetłumaczono wersje mandżurską, mongolską i tybetańską.

Stela stoi na górze Gedeng Shan na wysokości ponad 1900 m, około 60 km od siedziby powiatu Zhaosu i około 100 m od posterunku granicznego Songbai, niedaleko rzeki Sumubai na granicy z Kazachstanem. Dojazd prowadzi górską drogą; miejsce jest odległe i odsłonięte, więc potrzebne są mocne buty i woda.

Kamień ma napisy w wielu językach, odzwierciedlając wielojęzyczną naturę regionu w okresie Qing. Te wyryty tekst czynią go rzadkim przykładem tego, jak różne ludy komunikowały się i były do siebie zwracane razem.