Niuheliang, Neolityczne stanowisko archeologiczne w prowincji Liaoning, Chiny

Niuheliang to kompleks grobowo-ofiarny kultury Hongshan rozciągający się na około 50 kilometrach kwadratowych szczytów wzgórz między 550 a 680 metrów nad poziomem morza, na granicy Chaoyang i powiatu Jianping. Jego centrum stanowi podziemna świątynia Bogini na platformie z gliny, z kamiennym ołtarzem wspartym na malowanych glinianych cylindrach i sześcioma grupami cairnów na południu i zachodzie. Oś północ–południe łączy świątynię ze środkowym szczytem gór Zhushan, czyli Świńskiej Góry.

Miejsce zostało odkryte w 1983 roku i pochodzi z okresu 4700 do 2900 p.n.e., kiedy było ważnym ośrodkiem kultury Hongshan. Ten okres pokazuje, jak były zorganizowane społeczeństwa w północno-wschodniej Chinach i jaką rolę odgrywały ośrodki rytualne w ich życiu.

Nazwa Niuheliang odnosi się do położenia między rzekami Laoha i Yingjin. Wykopaliska ujawniły glinianą głowę kobiecą z oczami inkrustowanymi jadeitem, dlatego chińscy archeolodzy nazwali świątynię „Świątynią Bogini”. Jadeitowe dziki i niedźwiedzie z grobów odzwierciedlają symbolikę zwierzęcą obecną także w kultach Azji Północno-Wschodniej, jak zauważył badacz Guo Dashun.

Stanowisko zajmuje około 50 km² szczytów wzniesień na wysokości 550–680 m, więc trzeba czasu, by przejść od świątyni do kurhanów i muzeum. Od 2014 r. Narodowy Park Archeologiczny Niuheliang udostępnia około 8 km², w tym pawilon Świątyni Bogini, pawilon kurhanów i ołtarza oraz muzeum główne. Większość przebadanych grobów została ograbiona, dlatego ekspozycje pokazują to, co przetrwało.

Gliniane figury z Niuheliang wznoszono na rdzeniu z drewna i słomy, a niektóre miały trzy razy więcej niż wzrost człowieka. Odkrywcy znaleźli też glinianą głowę kobiety z oczami wysadzanymi jadeitem, od której podziemna budowla otrzymała nazwę Świątyni Bogini.