Festung St. Luzisteig, Forteca górska w Gryzonii, Szwajcaria

Festung St. Luzisteig to barokowa twierdza zaporowa na przełęczy St. Luzisteig na wysokości 713 m w kantonie Gryzonia, należąca do obszaru fortecznego Sargans. W latach 1703–1705 Hans Caspar Werdmüller wzniósł murowany front bastionowy w poprzek siodła przełęczy, połączony murem z baterią Guscha na prawym zboczu. Reduta Kleine Schanze na szczycie przełęczy pochodzi z około 1631 roku, a w latach 1994–2005 na wschód od drogi kantonalnej dodano betonowe koszary Petera Zumthora.

Przełęcz była umacniana od średniowiecza, choć obecne budowle powstały i były rozbudowywane głównie w XIX i XX wieku. Podczas II wojny światowej obiekt został włączony do Szwajcarskiego Redutu Narodowego jako kluczowy punkt obronny.

Przełęcz nosi imię świętego Lucjusza, któremu poświęcony jest kościół na przełęczy; prowadzi przez nią droga Maienfeld–Vaduz. W latach 1964–2003 miejsce służyło jako poligon szwajcarskich wojsk transportowych, a od 1995 roku plac ćwiczeń St. Luzisteig należy do dowództwa Walenstadt/St. Luzisteig.

Przełęcz leży na wysokości około 700 metrów i może być narażona na zimno i wiatr o każdej porze roku. Zaleca się solidne obuwie, ponieważ teren jest nierówny, a niektóre odcinki mają chropowate kamienne nawierzchnie.

Letzi Grafenberg, piętnastowieczny mur obronny u stóp zamku Grafenberg, był areną walk podczas wojny szwabskiej w 1499 roku. Jego resztki leżą przy przełęczy, oddzielnie od bastionowego frontu wzniesionego w poprzek siodła przełęczy w latach 1703–1705.