Lower church in Hrodna, Cerkiew prawosławna w Hrodnie, Białoruś.

Dolna Cerkiew to odsłonięta ruina XII-wiecznej cerkwi prawosławnej na dziedzińcu zamkowym w Hrodnie, na północ od pałacu. Jej mury zachowały się do 2–3,5 m wysokości; budowla była sześciofilarowa, trójnawowa i trójapsydowa, miała 18,4 na 11,7 m, ścięte naroża i dach kryty ołowiem. W mury wmurowano polerowane otoczaki różnych kolorów, a górne partie zdobiły kafle majolikowe.

Zbudowany w XII wieku obok książęcego pałacu kościół spłonął w 1183 roku, gdy według latopisu ipatiewskiego piorun i grzmot uderzyły w kamienne cerkwie Grodna. Zasypane mury posłużyły później za fundament Cerkwi Górnej, niewielkiej gotyckiej kaplicy z czasów Witolda. Archeolodzy J. Jodkowski i Z. Durczewski odsłonili ruiny w latach 1932–1939.

Nazwa „Dolna” pochodzi od położenia pod późniejszym Kościołem Górnym, wzniesionym nad zasypanymi murami. Po pożarze w 1183 r. ruiny służyły jako nekropolia elit; w jednym grobie spoczywał potężny mężczyzna ze złotym pierścieniem, wystawionym na Starym Zamku. Miejsce zwiedza się w ramach Grodzieńskiego Państwowego Muzeum Historyczno-Archeologicznego.

Cerkiew nie jest już miejscem kultu: jej mury zachowały się do wysokości 2–3,5 m i są osłonięte pawilonem na wzgórzu zamkowym w Grodnie, na północ od pałacu. Relikty prezentowane są w ramach Grodzieńskiego Państwowego Muzeum Historyczno-Archeologicznego, więc dostęp zależy od godzin otwarcia muzeum. Warto wypatrzyć wypolerowane otoczaki w dolnej części murów i kafelki majolikowe w górnej strefie.

Mury cerkwi zachowały się tylko do 2–3,5 m wysokości; wśród wmurowanych polerowanych głazów są kamienie szaroróżowe, czarnozielone i czerwono-fioletowe. Na jednym filarze okiennym zachował się majolikowy kwadrat z brązowych i zielonych płytek. Znaleziony w wykopaliskach 27-kilogramowy fragment dzwonu nosił inskrypcję, z której pozostało „…рабу…".